
Η μυϊκή δύναμη τείνει να μειώνεται όσο μεγαλώνουμε, επηρεάζοντας σταδιακά κινήσεις που κάποτε κάναμε χωρίς δεύτερη σκέψη. Κι ενώ το αποδίδουμε στη φυσιολογική φθορά του χρόνου, στην έλλειψη άσκησης, στις ορμονικές αλλαγές ή στη μειωμένη πρόσληψη πρωτεΐνης (σαρκοπενία), τώρα μια νέα μελέτη φέρνει στο φως μια ενδιαφέρουσα πιθανή εξήγηση. Ορισμένες αλλαγές στους μύες φαίνεται ότι αποτελούν μέρος της προσπάθειας των κυττάρων τους να προστατευτούν από βλάβες.
Ερευνητές με επικεφαλής την ομάδα του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης εντόπισαν έναν μηχανισμό που συνδέει τη δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων με αλλαγές στις μυϊκές ίνες. Στα πειράματά τους, οι αλλαγές αυτές φάνηκαν να ενισχύουν την άμυνα των κυττάρων, αλλά να περιορίζουν την ικανότητα των μυών να παράγουν γρήγορες, δυνατές κινήσεις. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο Nature Aging.
Τι αλλάζει στους μύες με την ηλικία;
Οι μύες αποτελούνται από διαφορετικούς τύπους ινών. Οι ίνες ταχείας συστολής επιτρέπουν δυνατές και γρήγορες κινήσεις, αλλά κουράζονται σχετικά εύκολα. Οι ίνες βραδείας συστολής υποστηρίζουν πιο παρατεταμένη δραστηριότητα και διαθέτουν περισσότερα μιτοχόνδρια, τις δομές που παράγουν μεγάλο μέρος της ενέργειας των κυττάρων.
Με την ηλικία, η λειτουργία των μιτοχονδρίων μπορεί να φθίνει. Παράλληλα, όμως, οι μύες τείνουν να εμφανίζουν μεγαλύτερη αναλογία ινών βραδείας συστολής. Αυτό ήταν που προβλημάτισε τους ερευνητές. Γιατί να αυξάνονται οι ίνες που βασίζονται περισσότερο σε ένα σύστημα παραγωγής ενέργειας το οποίο δυσλειτουργεί;
Ένα λιπίδιο με σημαντικό ρόλο
Η ομάδα εστίασε στην καρδιολιπίνη, ένα λιπίδιο που βρίσκεται στην εσωτερική μεμβράνη των μιτοχονδρίων και συμβάλλει στη διατήρηση της δομή της, ώστε τα μιτοχόνδρια να λειτουργούν σωστά. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα επίπεδά της μειώνονταν με την ηλικία σε μυϊκά δείγματα ανθρώπων και πειραματικών μοντέλων.
Στη συνέχεια, μείωσαν πειραματικά την καρδιολιπίνη στους μυς νεαρών πειραματόζωων, για να εξετάσουν αν η έλλειψή της μπορούσε να προκαλέσει αλλαγές παρόμοιες με εκείνες της γήρανσης. Πράγματι, παρατήρησαν μυϊκή εξασθένηση και μεταβολή των ινών προς χαρακτηριστικά βραδείας συστολής. Η καρδιολιπίνη φαινόταν επομένως να συμμετέχει ενεργά σε αυτή τη διαδικασία.
Πώς προσφέρει προστασία η αλλαγή
Όταν η καρδιολιπίνη μειώθηκε, τα μιτοχόνδρια παρήγαγαν περισσότερα δραστικά μόρια οξυγόνου. Σε μεγάλες ποσότητες, αυτά μπορούν να βλάψουν τα κύτταρα. Ταυτόχρονα, όμως, λειτουργούν και ως σήματα που ενεργοποιούν την κυτταρική άμυνα.
Μέσω μιας πρωτεΐνης που ονομάζεται ERRγ, τα μυϊκά κύτταρα άλλαξαν τη λειτουργία τους. Προσλάμβαναν περισσότερη γλυκόζη και αξιοποιούσαν μέρος της για να παράγουν δικά τους αντιοξειδωτικά, αντί να τη χρησιμοποιούν μόνο για ενέργεια.
Αυτή η προσαρμογή φάνηκε να συμβάλλει στη προστασία τους. Όταν οι ερευνητές χορήγησαν αντιοξειδωτικά στα συγκεκριμένα πειραματόζωα, περιορίζοντας τα σήματα που κινητοποιούσαν την άμυνα, η κατάσταση των μυών επιδεινώθηκε. Το εύρημα αφορά το συγκεκριμένο πειραματικό μοντέλο και δεν αποτελεί γενικό συμπέρασμα για τα αντιοξειδωτικά της διατροφής.
Το εύρημα που αποκαλύπτει περισσότερα για τη μυϊκή δύναμη
Όταν η καρδιολιπίνη αποκαταστάθηκε περίπου στα δύο τρίτα των φυσιολογικών επιπέδων, άρχισαν να αντιστρέφονται σημάδια μυϊκής ατροφίας. Το επόμενο ερώτημα είναι αν η αξιοποίηση αυτών των προστατευτικών προσαρμογών μπορεί να βοηθήσει και τους ανθρώπους.
Η μείωση του λιπιδίου παρατηρήθηκε σε ανθρώπινα δείγματα, αλλά η παρέμβαση δοκιμάστηκε σε πειραματόζωα. Χρειάζεται επομένως περαιτέρω έρευνα για να φανεί αν αυτή η γνώση μπορεί να ανοίξει το δρόμο για την διερεύνηση της μυϊκής εξασθένισης που συχνά συνοδεύει τη γήρανση.



