Τα γενέθλια μετρούν τα χρόνια που περνούν, αλλά δεν περιγράφουν πλήρως τις αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα μας. Ο ρυθμός της βιολογικής γήρανσης μπορεί να διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, και οι επιστήμονες αναζητούν τρόπους να κατανοήσουν καλύτερα αυτές τις διαφορές. Μια νέα μελέτη στρέφει το ενδιαφέρον σε έναν γνώριμο πρωταγωνιστή της υγείας, το έντερο και το μικροβίωμά του.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Χαβάης στη Μανόα διαπίστωσαν ότι ορισμένα βακτηριακά μοτίβα συνδέονται με βραδύτερη βιολογική γήρανση και άλλα με ταχύτερη. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο Scientific Reports, μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα πώς το μικροβίωμα σχετίζεται με την υγεία μας όσο μεγαλώνουμε.
Άλλο τα χρόνια, άλλο ο ρυθμός γήρανσης
Η χρονολογική ηλικία δείχνει πόσα χρόνια έχουμε ζήσει. Η βιολογική ηλικία από την άλλη, αφορά τις μεταβολές που συσσωρεύονται στον οργανισμό καθώς μεγαλώνουμε και δεν αποτυπώνεται σε έναν μοναδικό, απόλυτο αριθμό.
Για να την εξετάσουν, οι ερευνητές χρησιμοποιούν διαφορετικούς μοριακούς δείκτες. Στη συγκεκριμένη μελέτη ξεχώρισε ο DunedinPACE, ο οποίος αξιοποιεί χημικές τροποποιήσεις στο DNA για να εκτιμήσει τον ρυθμό γήρανσης. Μπορούμε να τον φανταστούμε περισσότερο ως ένδειξη του πόσο γρήγορα εξελίσσεται αυτή η διαδικασία παρά ως απάντηση στο «πόσων ετών είναι το σώμα μου».
Τι έδειξε η μελέτη για το έντερο
Η ομάδα εξέτασε βιολογικά δείγματα από 123 ενηλίκους διαφορετικών ηλικιών. Κατέγραψε τη σύνθεση των βακτηρίων του εντέρου και τη συνέκρινε με δείκτες γήρανσης που προέκυψαν από αναλύσεις αίματος.
Διαπίστωσαν ότι η σύνθεση του μικροβιώματος διέφερε ανάλογα με τον εκτιμώμενο ρυθμό γήρανσης, εύρημα που υποδηλώνει ότι τα βακτήρια του εντέρου μπορεί να δίνουν πληροφορίες για το πώς γερνάμε. Παραμένει ωστόσο, ανοιχτό αν επηρεάζουν τη γήρανση ή αν η σύνθεσή τους αλλάζει εξαιτίας άλλων διεργασιών του οργανισμού.
Η σύνδεση δεν εμφανίστηκε με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους δείκτες γήρανσης που εξετάστηκαν, γεγονός που κάνει σημαντική την περαιτέρω διερεύνησή της.
Ποια βακτήρια ξεχώρισαν
Το Bifidobacterium adolescentis συγκαταλεγόταν στα βακτήρια με την ισχυρότερη σύνδεση με βραδύτερο εκτιμώμενο ρυθμό γήρανσης. Αντίθετα, το Succinivibrio dextrinosolvens συνδεόταν με ταχύτερο ρυθμό. Οι συσχετίσεις αυτές όμως δεν αρκούν για να δημιουργήσουμε ένα σύστημα κατάταξης. Το μικροβίωμα αποτελεί μια σύνθετη κοινότητα και η παρουσία ενός είδους είναι σημαντικό να εξετάζεται μέσα στο ευρύτερο περιβάλλον του.
Στη μελέτη συμμετείχαν επίσης αυτόχθονες κάτοικοι της Χαβάης και άνθρωποι από νησιά του Ειρηνικού, πληθυσμοί που υποεκπροσωπούνται συχνά σε αντίστοιχες έρευνες.
Μπορούμε να επηρεάσουμε τη σύνδεση ανάμεσα στο έντερο και τη γήρανση;
Το μικροβίωμα αλλάζει ανάλογα με τη διατροφή, τον τρόπο ζωής και το περιβάλλον μας. Γι’ αυτό οι επιστήμονες θέλουν να εξετάσουν αν αυτές οι αλλαγές μπορούν να επηρεάσουν και τον ρυθμό με τον οποίο γερνάμε.
Η συγκεκριμένη μελέτη, ωστόσο, δεν δοκίμασε κάποια παρέμβαση. Δεν γνωρίζουμε ακόμη αν η αλλαγή της μικροβιακής σύνθεσης μπορεί να επιβραδύνει τη γήρανση ή αν τα βακτηριακά μοτίβα αντανακλούν άλλες διεργασίες του οργανισμού.
Το επόμενο βήμα είναι να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα σε μεγαλύτερους πληθυσμούς και να διερευνηθούν οι μηχανισμοί πίσω από τη σύνδεση. Προς το παρόν, μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα τη σχέση του εντέρου με τη γήρανση και ανοίγουν τον δρόμο για νέες έρευνες.