
Τι συμβαίνει μετά τα 50 στο ανοσοποιητικό μας; Η ηλικία επηρεάζει όχι μόνο την εμφάνιση, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο οργανισμός μας. Με το πέρασμα του χρόνου, το ανοσοποιητικό σύστημα μεταβάλλεται, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται περισσότερο να αντιμετωπίσει ορισμένες λοιμώξεις.
Παράλληλα, αλλάζουν και οι λειτουργίες των πνευμόνων, γεγονός που μπορεί να αυξήσει την ευαλωτότητά μας σε αναπνευστικές παθήσεις. Αν και αυτές οι αλλαγές δεν σημαίνουν ότι θα αρρωσταίνουμε αναγκαστικά συχνότερα, η πρόληψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τα 50.
Γιατί εξασθενεί η άμυνα του οργανισμού μετά τα 50;
Το ανοσοποιητικό σύστημα λειτουργεί ως μηχανισμός άμυνας, αναγνωρίζοντας και αντιμετωπίζοντας μικροοργανισμούς που μπορεί να προκαλέσουν ασθένειες. Καθώς μεγαλώνουμε, όμως, η αποτελεσματικότητά του μπορεί να μειώνεται. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται ανοσογήρανση και περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο τα κύτταρα του ανοσοποιητικού ανταποκρίνονται σε νέους παθογόνους μικροοργανισμούς.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η γήρανση συνδέεται επίσης με τη βράχυνση των τελομερών, δηλαδή των προστατευτικών δομών στα άκρα των χρωμοσωμάτων. Η διαδικασία αυτή σχετίζεται με τη γήρανση των κυττάρων, αν και δεν αποτελεί τη μοναδική αιτία των αλλαγών στην ανοσολογική λειτουργία.
Η ηλικία επηρεάζει και το αναπνευστικό σύστημα. Οι πνεύμονες χάνουν σταδιακά μέρος της ελαστικότητάς τους, ενώ μπορεί να μειωθεί η αποτελεσματικότητα ορισμένων λειτουργιών τους. Έτσι, ο οργανισμός ενδέχεται να δυσκολεύεται περισσότερο να ανακάμψει από μια λοίμωξη.
Γιατί χρειάζεται προσοχή η πνευμονία
Μία από τις λοιμώξεις που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή είναι η πνευμονία από πνευμονιόκοκκο, ένα βακτήριο που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσο. Τα συμπτώματα ενδέχεται να περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, βήχα, πόνο στο στήθος και δύσπνοια. Σε σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία.
Ο κίνδυνος σοβαρής λοίμωξης είναι μεγαλύτερος σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς και σε ανθρώπους με υποκείμενα νοσήματα, όπως καρδιοπάθειες, διαβήτη, άσθμα ή χρόνια πνευμονοπάθεια.
Σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει η Αμερικανική Πνευμονολογική Εταιρεία, οι ενήλικες ηλικίας 50 ετών και άνω είχαν πάνω από εξαπλάσια πιθανότητα εμφάνισης πνευμονιοκοκκικής πνευμονίας σε σύγκριση με τους ενήλικες 18 έως 49 ετών. Το εύρημα βασίζεται σε δεδομένα από τις ΗΠΑ από την περίοδο 2016-2019 και δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος είναι ίδιος για κάθε άνθρωπο ή σε κάθε χώρα.
Πώς μπορούμε να προστατευτούμε
Ένα σημαντικό μέτρο πρόληψης είναι ο εμβολιασμός, σύμφωνα με τις ισχύουσες συστάσεις. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Ενηλίκων, ο εμβολιασμός κατά του πνευμονιόκοκκου συνιστάται σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, καθώς και σε ενήλικες ηλικίας 18–64 ετών που ανήκουν σε συγκεκριμένες ομάδες αυξημένου κινδύνου, όπως άτομα με χρόνια νοσήματα ή ανοσοκαταστολή.
Οι συστάσεις, ωστόσο, διαφέρουν ανάλογα με το ιστορικό εμβολιασμού και την κατάσταση της υγείας. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να συμβουλευόμαστε τον γιατρό μας για το αν χρειάζεται το εμβόλιο και ποιο σχήμα ενδείκνυται.
Παράλληλα, ο επαρκής ύπνος, η ισορροπημένη διατροφή, η τακτική σωματική δραστηριότητα και η διαχείριση του στρες συμβάλλουν στη συνολική υγεία. Δεν μπορούν να σταματήσουν τη φυσιολογική γήρανση, μπορούν όμως να αποτελέσουν μέρος μιας σταθερής στρατηγικής πρόληψης.
Το να μεγαλώνουμε δεν σημαίνει ότι πρέπει να αφήνουμε την υγεία μας στην τύχη. Η ενημέρωση, οι κατάλληλες προληπτικές εξετάσεις και ο εμβολιασμός σύμφωνα με τις ιατρικές συστάσεις μάς βοηθούν να φροντίζουμε καλύτερα τον οργανισμό μας σε κάθε ηλικία.



