
Τις τελευταίες δεκαετίες, η επιστήμη έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στην έγκαιρη διάγνωση και τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού. Σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, τα ποσοστά θνησιμότητας από τη νόσο μειώθηκαν κατά 44% από το 1989 έως το 2023. Μάλιστα, όταν ο καρκίνος του μαστού εντοπίζεται σε πρώιμο στάδιο, η πενταετής σχετική επιβίωση ξεπερνά το 99%. Ωστόσο, η πρόληψη παραμένει εξίσου σημαντική. Και δεν αφορά μόνο τις γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό. Στην πραγματικότητα, οι περισσότερες γυναίκες που διαγιγνώσκονται με καρκίνο του μαστού δεν έχουν στενό συγγενή με τη νόσο.
Παρότι ορισμένοι παράγοντες κινδύνου, όπως η ηλικία και η γενετική προδιάθεση, δεν μπορούν να αλλάξουν, υπάρχουν καθημερινές συνήθειες που μπορούμε να τροποποιήσουμε. Μία από αυτές είναι η κατανάλωση αλκοόλ.
Καρκίνος του μαστού: Πώς μας επηρεάζει το αλκοόλ;
Η κατανάλωση αλκοόλ αποτελεί έναν από τους πιο καλά τεκμηριωμένους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του μαστού.
Κατά τον μεταβολισμό του, παράγεται ακεταλδεΰδη, μια ουσία που μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο DNA και να επηρεάσει τους μηχανισμούς με τους οποίους ο οργανισμός επιδιορθώνει αυτές τις βλάβες.
Παράλληλα, το αλκοόλ μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα των οιστρογόνων, ορμονών που σχετίζονται με την ανάπτυξη ορισμένων μορφών καρκίνου του μαστού.
Και ενώ η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ συνεπάγεται μεγαλύτερους κινδύνους, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ακόμη και μικρότερες ποσότητες δεν είναι απαλλαγμένες από αυτούς.
Οι γυναίκες που καταναλώνουν περίπου ένα αλκοολούχο ποτό την ημέρα παρουσιάζουν κατά 7% έως 10% υψηλότερο σχετικό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού σε σύγκριση με όσες δεν πίνουν. Αυτό δεν σημαίνει ότι μία γυναίκα που πίνει ένα ποτήρι κρασί καθημερινά θα εμφανίσει απαραίτητα καρκίνο. Σημαίνει, όμως, ότι ο περιορισμός του αλκοόλ αποτελεί μια πρακτική επιλογή που μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου.
Ποιες άλλες διατροφικές συνήθειες έχουν σημασία;
Πέρα από το αλκοόλ, οι επιστήμονες εξετάζουν τον ρόλο της συνολικής διατροφής στην εμφάνιση καρκίνου του μαστού. Όπως επισημαίνουν, μια διατροφή πλούσια σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, ροφήματα με ζάχαρη και επεξεργασμένο κρέας μπορεί να συμβάλει στην αύξηση του σωματικού βάρους. Το υπερβάλλον σωματικό βάρος, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού.
Μετα-ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό International Journal of Cancer διαπίστωσε ότι η υψηλότερη κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος συνδεόταν με περίπου 9% υψηλότερο σχετικό κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Ωστόσο, σε αντίθεση με το αλκοόλ, για το οποίο υπάρχουν ισχυρά επιστημονικά δεδομένα, η σχέση των περισσότερων μεμονωμένων τροφίμων με τον καρκίνο του μαστού δεν είναι εξίσου σαφής.
Μπορεί η μεσογειακή διατροφή να μας προστατεύσει;
Η μεσογειακή διατροφή φαίνεται πως αποτελεί μια ιδιαίτερα καλή επιλογή για τη συνολική υγεία.
Πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηρούς καρπούς και ελαιόλαδο, προσφέρει πολύτιμα θρεπτικά συστατικά και ευνοεί τη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους.
Μάλιστα, μετα-ανάλυση που δημοσιεύτηκε το 2025 στο επιστημονικό περιοδικό Health Science Reports συνέδεσε τη μεγαλύτερη προσήλωση στη μεσογειακή διατροφή με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Αυτό δεν σημαίνει ότι η συγκεκριμένη διατροφή μπορεί να αποτρέψει από μόνη της τη νόσο. Υποδηλώνει, όμως, ότι οι συνολικές διατροφικές μας επιλογές ενδέχεται να παίζουν σημαντικό ρόλο.
Η άσκηση κάνει τη διαφορά
Η διατροφή δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που μπορούμε να επηρεάσουμε. Η τακτική σωματική δραστηριότητα συνδέεται επίσης με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού.
Οι ειδικοί προτείνουν να περιορίζουμε τον χρόνο που περνάμε καθιστοί και να εντάσσουμε περισσότερη κίνηση στην καθημερινότητά μας. Ένα καλό ξεκίνημα μπορεί να είναι το γρήγορο περπάτημα για 30 λεπτά, τρεις φορές την εβδομάδα, με σταδιακή αύξηση της διάρκειας και της συχνότητας.
Οι γενικές συστάσεις για τους ενήλικες περιλαμβάνουν 150 έως 300 λεπτά μέτριας έντασης σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα.
Παράλληλα, η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση, μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου.
Σημαντική είναι και η αποφυγή του καπνίσματος.
Καρκίνος του μαστού: Η πρόληψη δεν σταματά στις καθημερινές συνήθειες
Εξίσου σημαντική είναι η εξοικείωση με τη φυσιολογική εικόνα του στήθους μας. Ένα νέο ογκίδιο, μια αλλαγή στο δέρμα ή στη θηλή, ένα ασυνήθιστο πρήξιμο ή μια έκκριση από τη θηλή χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση. Οι αλλαγές αυτές δεν σημαίνουν απαραίτητα καρκίνο, αλλά δεν πρέπει να αγνοούνται.
Παράλληλα, ο τακτικός προληπτικός έλεγχος, σύμφωνα με τις συστάσεις του γιατρού και τους ατομικούς παράγοντες κινδύνου, είναι καθοριστικός.
Κανείς δεν μπορεί να εξαλείψει πλήρως τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Μπορούμε, ωστόσο, να περιορίσουμε ορισμένους από τους παράγοντες που τον επηρεάζουν.
Και το ενθαρρυντικό είναι ότι οι συνήθειες που συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού —η ισορροπημένη διατροφή, η άσκηση, ο περιορισμός του αλκοόλ και η αποφυγή του καπνίσματος— προσφέρουν πολλαπλά οφέλη και για τη συνολική μας υγεία.



