Αν νομίζετε ότι η απώλεια δύναμης είναι υπόθεση της τρίτης ηλικίας, μια νέα, σουηδική μελέτη έρχεται να ανατρέψει τα δεδομένα. Επιστήμονες παρακολούθησαν τους ίδιους ανθρώπους για σχεδόν μισό αιώνα και ανακάλυψαν το ακριβές ηλικιακό ορόσημο όπου η φυσική κατάσταση αρχίζει να φθίνει. Μάλιστα, τα νέα ευρήματα φαίνεται να αφορούν ακόμα και όσους γυμνάζονται τακτικά. Ευτυχώς, η έρευνα κρύβει και ένα εξαιρετικά ελπιδοφόρο μήνυμα για το πώς μπορούμε να «φρενάρουμε» αυτή τη βιολογική φθορά.
Η έρευνα διάρκειας 47 ετών, η οποία πραγματοποιήθηκε από το Karolinska Institutet και βασίστηκε στη Σουηδική Μελέτη Φυσικής Δραστηριότητας και Φυσικής Κατάστασης (SPAF), παρακολούθησε 427 άνδρες και γυναίκες από την ηλικία των 16 έως τα 63 τους έτη. Σύμφωνα με τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle, η φυσική μας κατάσταση φτάνει γενικά στο υψηλότερο επίπεδό της πριν από τα 35 και στη συνέχεια αρχίζει να μειώνεται.
Τι συμβαίνει στο σώμα μετά τα 35;
Οι ερευνητές εξέτασαν, μεταξύ άλλων, την αερόβια ικανότητα, δηλαδή το πόσο αποτελεσματικά αξιοποιεί ο οργανισμός το οξυγόνο κατά την άσκηση, τη μυϊκή αντοχή και την ικανότητα των μυών να παράγουν γρήγορα δύναμη. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αερόβια ικανότητα και η μυϊκή αντοχή κορυφώνονταν συνήθως μεταξύ 26 και 36 ετών, ενώ η εκρηκτική μυϊκή δύναμη έφτανε στο υψηλότερο επίπεδο ακόμη νωρίτερα.
Από εκεί και πέρα, η απόδοση άρχιζε να μειώνεται σταδιακά, με τον ρυθμό της πτώσης να επιταχύνεται όσο περνούσαν τα χρόνια. Μέχρι την ηλικία των 63 ετών, η μέση μείωση στις διαφορετικές μετρήσεις κυμαινόταν από 30% έως 48% σε σχέση με τις μέγιστες τιμές.
Μπορεί η άσκηση να ανατρέψει την καθοδική πορεία;
Το ενδιαφέρον είναι ότι η ηλικιακή μείωση της φυσικής απόδοσης παρατηρήθηκε ακόμη και σε ανθρώπους που ασκούνταν συστηματικά. Αυτό υποδηλώνει ότι δεν οφείλεται αποκλειστικά στη μειωμένη δραστηριότητα, αλλά σχετίζεται και με φυσιολογικές μεταβολές που συμβαίνουν στον οργανισμό καθώς μεγαλώνουμε.
Ωστόσο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι άρχισαν να ασκούνται στην ενήλικη ζωή τους παρουσίασαν βελτίωση της φυσικής τους ικανότητας κατά περίπου 5% έως 10%. Παράλληλα, εκείνοι που ήταν δραστήριοι ήδη από την εφηβεία διατηρούσαν γενικά καλύτερη φυσική κατάσταση στην πορεία των χρόνων. Αυτό σημαίνει ότι, παρότι δεν μπορούμε να σταματήσουμε τη βιολογική γήρανση, μπορούμε να επηρεάσουμε σημαντικά το επίπεδο της φυσικής μας απόδοσης.
Άλλωστε, το ότι ο μέσος άνθρωπος φτάνει στη μέγιστη φυσική του απόδοση γύρω στα 35 δεν σημαίνει ότι μετά από αυτή την ηλικία δεν μπορεί να γίνει πιο δυνατός ή να βελτιώσει την αντοχή του. Ένας άνθρωπος που ξεκινά προπόνηση στα 45, για παράδειγμα, μπορεί να αποκτήσει καλύτερη φυσική κατάσταση από εκείνη που είχε στα 30 του.
Η ηλικία μετράει, αλλά δεν καθορίζει την φυσική κατάσταση
Οι επιστήμονες συνεχίζουν να διερευνούν τους βιολογικούς μηχανισμούς πίσω από τη προοδευτική μείωση της φυσικής απόδοσης. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές από άνθρωπο σε άνθρωπο. Το συμπέρασμα, επομένως, δεν είναι ότι μετά τα 35 αρχίζουμε αναπόφευκτα να χάνουμε τις δυνατότητές μας αλλά ότι η φυσική μας κατάσταση εξελίσσεται διαρκώς και ότι οι συνήθειές μας επηρεάζουν σημαντικά αυτή την εξέλιξη.
Η συστηματική κίνηση, ο συνδυασμός αερόβιας άσκησης και προπόνησης ενδυνάμωσης, αλλά και η αποφυγή της παρατεταμένης ακινησίας μπορούν να μας βοηθήσουν να διατηρήσουμε τη δύναμη, την αντοχή και την ανεξαρτησία μας για περισσότερα χρόνια.