Η κόπωση επιμένει, ο πόνος επιστρέφει και ο ύπνος δεν ξεκουράζει. Οι επισκέψεις στον γιατρό πληθαίνουν, αλλά η εξήγηση παραμένει ασαφής. Για αρκετές γυναίκες με αυτοάνοσα νοσήματα, η διαδρομή μέχρι τη διάγνωση περιλαμβάνει και ένα ακόμη εμπόδιο. Τα σωματικά συμπτώματα αποδίδονται αρχικά στο άγχος, την κατάθλιψη ή σε άλλους ψυχολογικούς παράγοντες.
Νέα διεθνής μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές από τα πανεπιστήμια του Cambridge και της East Anglia, καταγράφει σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις εμπειρίες γυναικών και ανδρών. Οι γυναίκες ανέφεραν μεγαλύτερη αναμονή μέχρι τη σωστή διάγνωση, περισσότερες ιατρικές επισκέψεις και συχνότερες λανθασμένες ψυχιατρικές ή ψυχοσωματικές διαγνώσεις. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο The Lancet eClinicalMedicine.
Περισσότερος χρόνος μέχρι την απάντηση
Στα αυτοάνοσα νοσήματα, το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται λανθασμένα σε υγιή κύτταρα και ιστούς. Ανάμεσά τους βρίσκονται ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, η σκλήρυνση κατά πλάκας και αυτοάνοσες παθήσεις του θυρεοειδούς. Παρότι πολλά από αυτά εμφανίζονται συχνότερα στις γυναίκες, η διάγνωση δεν είναι ταχύτερη.
Οι ερευνητές ανέλυσαν τα δεδομένα περισσότερων από 6.000 ανθρώπων με διαφορετικά αυτοάνοσα νοσήματα. Οι συμμετέχοντες περιέγραψαν πόσος χρόνος μεσολάβησε από τα πρώτα συμπτώματα μέχρι τη διάγνωση, πόσες φορές αναζήτησαν ιατρική βοήθεια και ποιες διαγνώσεις είχαν προηγηθεί.
Το 60,4% των γυναικών ανέφερε ότι περίμενε περισσότερο από έναν χρόνο, ενώ σχεδόν μία στις τρεις χρειάστηκε τέσσερα χρόνια ή περισσότερο. Αντίθετα, σχεδόν οι μισοί άνδρες είχαν διαγνωστεί μέσα στον πρώτο χρόνο από την εμφάνιση των συμπτωμάτων.
Όταν η διερεύνηση για τα αυτοάνοσα στρέφεται αλλού
Το 34% των γυναικών, έναντι 22% των ανδρών, ανέφερε ότι είχε λάβει λανθασμένη ψυχοσωματική διάγνωση. Δηλαδή, τα συμπτώματά τους είχαν αποδοθεί σε ψυχολογικούς παράγοντες πριν αναγνωριστεί το αυτοάνοσο νόσημα.
Οι διαφορές παρέμεναν όταν οι ερευνητές συνυπολόγισαν παράγοντες όπως η ηλικία, η κατηγορία της νόσου, η γεωγραφική περιοχή και η οικονομική κατάσταση. Οι γυναίκες εξακολουθούσαν να αναφέρουν συχνότερα τέτοιες εμπειρίες, ένα εύρημα που, σύμφωνα με την ομάδα, υποδηλώνει ότι οι έμφυλες προκαταλήψεις μπορεί να επηρεάζουν τη διαγνωστική διαδικασία.
Η έρευνα αποτυπώνει τις αναφορές των ίδιων των ασθενών και δεν αποτελεί ανεξάρτητο έλεγχο κάθε προηγούμενης διάγνωσης. Αναδεικνύει, ωστόσο, μια αθέατη δυσκολία που αντιμετωπίζουν πολλοί ασθενείς, την αίσθηση ότι όσα περιγράφουν δεν διερευνώνται επαρκώς.
Σωματική και ψυχική υγεία στην ίδια εικόνα
Η διάγνωση ενός αυτοάνοσου μπορεί πράγματι να είναι δύσκολη. Συμπτώματα όπως η κόπωση, ο πόνος ή οι διαταραχές ύπνου εμφανίζονται σε πολλές διαφορετικές παθήσεις και δεν οδηγούν πάντα σε σαφή διάγνωση.
Παράλληλα, ένας άνθρωπος μπορεί να έχει και αυτοάνοσο νόσημα και άγχος ή κατάθλιψη. Ορισμένα αυτοάνοσα, όπως ο λύκος, μπορούν επίσης να επηρεάζουν τον εγκέφαλο και να συνοδεύονται από ψυχιατρικά συμπτώματα. Γι’ αυτό η αναγνώριση μιας ψυχικής δυσκολίας χρειάζεται να εντάσσεται στη συνολική αξιολόγηση, χωρίς να αποκλείει τη διερεύνηση επίμονων σωματικών συμπτωμάτων.
Το σημαντικό είναι η διαγνωστική διαδικασία να παραμένει ανοιχτή σε νέα δεδομένα και να επανεξετάζεται όταν τα συμπτώματα επιμένουν. Για τις ασθενείς, αυτό μπορεί να σημαίνει έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση και περισσότερη εμπιστοσύνη στη φροντίδα που λαμβάνουν. Γιατί η απάντηση μπορεί να χρειάζεται χρόνο, το να ακουστούν όμως, δεν θα έπρεπε να χρειάζεται τόση προσπάθεια.