Η βοήθεια προς τους άλλους μπορεί να συνδέεται όχι μόνο με την ψυχική ευεξία, αλλά και με το πόσο υγιής είναι ο εγκέφαλος. Νέα μελέτη διαπίστωσε ότι το μυαλό των ενηλίκων που αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στην υποστήριξη άλλων ανθρώπων φαίνεται νεότερο από τη χρονολογική του ηλικία. Η συσχέτιση παρέμεινε ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η γενική κατάσταση της υγείας, ο τρόπος ζωής και οι κοινωνικές συνθήκες.
Πώς συνδέονται εγκέφαλος και προσφορά στους άλλους
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στις ΗΠΑ και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Translational Psychiatry. Οι επιστήμονες αξιοποίησαν δεδομένα από τη μακροχρόνια ερευνητική πρωτοβουλία Midlife in the United States (MIDUS), η οποία εξετάζει την υγεία και την ευημερία ενηλίκων.
Στόχος τους ήταν να διερευνήσουν εάν ο χρόνος που αφιερώνει κάποιος στην υποστήριξη άλλων ανθρώπων σχετίζεται με δείκτες της εγκεφαλικής γήρανσης. Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν τόσο η πρακτική βοήθεια, όπως η υποστήριξη σε καθημερινές ανάγκες, όσο και η συναισθηματική στήριξη. Για να αξιολογήσουν την κατάσταση του εγκεφάλου οι ερευνητές εκτίμησαν τη βιολογική ηλικία του εγκεφάλου και τη συνέκριναν με την πραγματική ηλικία κάθε συμμετέχοντα.
Τι έδειξαν τα ευρήματα
Οι συμμετέχοντες που ανέφεραν ότι αφιέρωναν περισσότερο χρόνο στην παροχή βοήθειας εμφάνιζαν, κατά μέσο όρο, χαμηλότερες εκτιμήσεις εγκεφαλικής ηλικίας. Με άλλα λόγια, ο εγκέφαλός τους φαινόταν νεότερος σε σχέση με την ηλικία τους.
Η συσχέτιση παρέμεινε ακόμη και μετά τον συνυπολογισμό πολλών παραγόντων που επηρεάζουν την υγεία και τη γήρανση, όπως δημογραφικά χαρακτηριστικά, προβλήματα υγείας, συνήθειες ζωής και το κοινωνικό περιβάλλον. Επίσης, η σχέση δεν εξηγούνταν αποκλειστικά από συγκεκριμένους κοινωνικούς ρόλους, όπως η φροντίδα ενός συγγενή ή η ιδιότητα του παππού ή της γιαγιάς.
Τα ευρήματα προσθέτουν ένα ακόμη στοιχείο στην επιστημονική συζήτηση για τον ρόλο των κοινωνικών σχέσεων στη διατήρηση της υγείας καθώς μεγαλώνουμε. Ενώ προηγούμενες έρευνες έχουν εξετάσει κυρίως τα οφέλη που προκύπτουν όταν δεχόμαστε υποστήριξη από άλλους, η νέα μελέτη εστιάζει στα πιθανά οφέλη της προσφοράς.
Μπορεί η βοήθεια να επιβραδύνει τη γήρανση;
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν πως η βοήθεια προς τους άλλους επιβραδύνει τη γήρανση του εγκεφάλου ή προστατεύει από νευροεκφυλιστικές παθήσεις. Η μελέτη εντοπίζει μια συσχέτιση, χωρίς να τεκμηριώνει σχέση αιτίου και αποτελέσματος.
Απαιτούνται, επομένως, περισσότερες έρευνες για να διευκρινιστεί εάν η προσφορά επηρεάζει άμεσα την εγκεφαλική υγεία και μέσω ποιων μηχανισμών. Εφόσον τα ευρήματα επιβεβαιωθούν, δραστηριότητες όπως η εθελοντική εργασία, η πρακτική βοήθεια σε οικείους και η συναισθηματική υποστήριξη θα μπορούσαν να αποτελέσουν μέρος ευρύτερων παρεμβάσεων που προάγουν την υγιή γήρανση.