Ένας πόνος στην κοιλιά ή μια αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου συνήθως έχουν εξηγήσεις πολύ πιο συνηθισμένες από τον καρκίνο, ιδιαίτερα σε έναν νέο άνθρωπο. Όταν, όμως, τα συμπτώματα επιμένουν, επανέρχονται ή συνοδεύονται από αίμα και ανεξήγητη απώλεια βάρους, η νεαρή ηλικία δεν αρκεί για να τα προσπεράσουμε.
Αυτό είναι το βασικό μήνυμα μιας νέας έρευνας που παρουσιάστηκε στο συνέδριο της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής, στο Σαν Ντιέγκο. Εξετάζοντας περιστατικά καρκίνου του παχέος εντέρου και του ορθού σε ασθενείς έως 21 ετών, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι περισσότεροι είχαν ήδη προχωρημένη νόσο όταν διαγνώστηκαν.
Τι έδειξαν τα στοιχεία για τη νεαρή ηλικία
Η ομάδα μελέτησε αναδρομικά τους ιατρικούς φακέλους 84 ασθενών που διαγνώστηκαν μεταξύ 2012 και 2023. Περίπου οκτώ στους δέκα είχαν νόσο σταδίου III ή IV, δηλαδή ο καρκίνος είχε εξαπλωθεί σε κοντινούς λεμφαδένες ή σε απομακρυσμένα σημεία του σώματος.
Μόλις το 20% ανέφερε συγγενή πρώτου ή δεύτερου βαθμού με την ίδια νόσο. Η απουσία οικογενειακού ιστορικού, επομένως, δεν απέκλειε τη διάγνωση. Η μελέτη, μάλιστα, δεν περιλάμβανε ασθενείς που είχαν ήδη γνωστή πάθηση ή σύνδρομο προδιάθεσης πριν εμφανιστεί ο καρκίνος.
Στη διάρκεια της παρακολούθησης, περισσότεροι από το ένα τρίτο εμφάνισαν υποτροπή, ενώ σχεδόν οι μισοί πέθαναν από τη νόσο. Πρόκειται για ευρήματα, τα οποία αφορούν τη συγκεκριμένη ομάδα ασθενών και αντανακλούν το υψηλό ποσοστό προχωρημένων περιστατικών. Δεν μπορούν, ωστόσο, να χρησιμοποιηθούν για την πρόβλεψη της πορείας κάθε ανθρώπου που διαγιγνώσκεται με τη νόσο.
Ποια συμπτώματα αξίζουν προσοχή;
Ανάμεσα στα συμπτώματα που καταγράφηκαν ήταν ο πόνος στην κοιλιά ή στη μέση, οι αλλαγές στις κενώσεις, η απώλεια βάρους και η αιμορραγία από το ορθό.
Στην καθημερινότητα, ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται:
- Αίμα κατά την κένωση, ακόμη κι αν αποδίδεται σε αιμορροΐδες.
- Αλλαγές όπως διάρροια ή δυσκοιλιότητα που επιμένουν.
- Κοιλιακός πόνος που επανέρχεται ή δεν υποχωρεί.
- Απώλεια βάρους χωρίς προσπάθεια ή σαφή εξήγηση.
Τα συμπτώματα αυτά δεν σηματοδοτούν αυτομάτως μια τέτοια διάγνωση. Μπορεί να οφείλονται σε άλλες παθήσεις, αλλά χρειάζονται αξιολόγηση ώστε να βρεθεί η αιτία τους. Η αιμορραγία και η ανεξήγητη απώλεια βάρους είναι λόγοι να επικοινωνήσουμε με γιατρό χωρίς να περιμένουμε να γίνουν εντονότερες.
Σπάνιος στους πολύ νέους, αλλά όχι απίθανος
Η αύξηση των περιστατικών σε νεότερους ενήλικες απασχολεί ήδη την επιστημονική κοινότητα. Στα παιδιά και στους εφήβους, ωστόσο, ο καρκίνος του παχέος εντέρου παραμένει σπάνιος. Η συγκεκριμένη έρευνα παρουσιάστηκε σε συνέδριο και εξετάζει μια περιορισμένη ομάδα ήδη διαγνωσμένων ασθενών. Δεν μετρά πόσο συχνή είναι η νόσος στον γενικό πληθυσμό ούτε αποδεικνύει από μόνη της ότι η συχνότητα εμφάνισής της αυξάνεται.
Αναδεικνύει, όμως, ένα ουσιαστικό ζήτημα. Η σπανιότητα μιας πάθησης μπορεί να δυσκολεύει την αναγνώρισή της. Παράλληλα η διερεύνηση συμπτωμάτων είναι διαφορετική από τον προληπτικό έλεγχο ανθρώπων που δεν έχουν ενοχλήσεις. Ένας νέος άνθρωπος με επίμονα συμπτώματα δεν χρειάζεται να περιμένει να φτάσει στην ηλικία του προληπτικού ελέγχου για να ζητήσει αξιολόγηση.
Το ζητούμενο είναι να βρίσκουμε την εξήγηση για όσα επιμένουν. Και, όταν μια ενόχληση συνεχίζεται παρά την αρχική αντιμετώπιση, να επιστρέφουμε στον γιατρό για επανεκτίμηση, χωρίς να θεωρούμε ότι η νεαρή ηλικία αρκεί για να την παραβλέψουμε.