Ένα πορτοκάλι στο πρωινό ή ένα ποτήρι χυμός; Και τα δύο προέρχονται από το ίδιο φρούτο, οπότε εύκολα τα θεωρούμε ισοδύναμες επιλογές. Ωστόσο, η διατροφική τους σύσταση διαφέρει, με πιο χαρακτηριστική διαφορά τις φυτικές ίνες. Μια μεγάλη μελέτη εξετάζει τώρα πώς η κατανάλωσή τους συνδέεται με την καρδιά.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Current Developments in Nutrition, ανέλυσε στοιχεία από 371.038 ενηλίκους στις ΗΠΑ. Η συχνότερη κατανάλωση ολόκληρων φρούτων συνδεόταν με ευνοϊκότερη καρδιαγγειακή εικόνα, ενώ για τον φυσικό χυμό φρούτων τα ευρήματα ήταν λιγότερο ξεκάθαρα.
Οι διατροφικές συνήθειες έχουν σημασία για την καρδιά
Οι συμμετέχοντες είχαν δηλώσει πόσο συχνά έτρωγαν φρούτα ή έπιναν χυμό, καθώς και αν είχαν διαγνωστεί με υπέρταση, υψηλή χοληστερόλη ή καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα δεδομένα προέρχονταν από αμερικανική έρευνα του 2019.
Η ανάλυση έδειξε ότι οι συμμετέχοντες που είχαν υπέρταση, υψηλή χοληστερόλη, στεφανιαία νόσο ή ιστορικό εμφράγματος δήλωναν πως έτρωγαν ολόκληρα φρούτα λιγότερο συχνά. Η συσχέτιση αυτή παρέμενε και μετά τον συνυπολογισμό παραγόντων όπως η ηλικία, το εισόδημα, η εκπαίδευση και το κάπνισμα.
Για την κατανάλωση φυσικού χυμού, τα αποτελέσματα δεν ήταν εξίσου σταθερά. Οι συσχετίσεις διέφεραν ανάλογα με το πρόβλημα υγείας που εξεταζόταν, επομένως η μελέτη δεν επιτρέπει ένα ενιαίο συμπέρασμα για το αν ο χυμός συνδέεται με βελτίωση ή επιβάρυνση της καρδιαγγειακής υγείας.
Τι αλλάζει όταν στύβουμε το φρούτο;
Μια πιθανή εξήγηση βρίσκεται στις φυτικές ίνες. Όταν τρώμε το φρούτο, καταναλώνουμε τη σάρκα του και, όπου είναι βρώσιμη, τη φλούδα του. Κατά την παρασκευή χυμού, μεγάλο μέρος των ινών απομακρύνεται μαζί με τα στερεά υπολείμματα. Έτσι, ακόμη και ένας χυμός χωρίς προσθήκη ζάχαρης δεν έχει την ίδια σύσταση με το φρούτο από το οποίο προήλθε.
Οι φυτικές ίνες μπορούν να επιβραδύνουν την απορρόφηση των σακχάρων. Ενδέχεται, επομένως, να εξηγούν μέρος της διαφοράς που παρατηρήθηκε. Ένας ακόμη παράγοντας που εξετάζεται είναι οι πολυφαινόλες, φυτικά συστατικά των οποίων η περιεκτικότητα και η μορφή μπορεί να αλλάζουν με την επεξεργασία.
Η συγκεκριμένη μελέτη, πάντως, δεν μέτρησε την πρόσληψη φυτικών ινών ή πολυφαινολών. Οι εξηγήσεις αυτές παραμένουν υποθέσεις προς διερεύνηση.
Τι δεν μπορεί να μας πει η έρευνα
Τα στοιχεία αποτυπώνουν τις συνήθειες και την υγεία των συμμετεχόντων σε μία χρονική περίοδο. Δεν δείχνουν αν προηγήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ή η διάγνωση. Κάποιος, για παράδειγμα, μπορεί να είχε αλλάξει τη διατροφή του αφού έμαθε ότι αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα με την καρδιά του.
Επιπλέον, καταγράφηκε η συχνότητα κατανάλωσης, όχι η ακριβής ποσότητα. Το μεγάλο δείγμα προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες, αλλά δεν αποδεικνύει ότι τα ολόκληρα φρούτα προκάλεσαν τις διαφορές που παρατηρήθηκαν. Χρειάζονται μελέτες που θα παρακολουθήσουν τους ανθρώπους σε βάθος χρόνου.