Μια απλή εξέταση στα μάτια ίσως στο μέλλον βοηθήσει στον εντοπισμό ανθρώπων που έχουν αυξημένο κίνδυνο για κολπική μαρμαρυγή χρόνια πριν εμφανιστεί η διάγνωση σύμφωνα με τα ευρήματα νέας μελέτης σε περισσότερους από 90.000 ανθρώπους η οποία συγκεκριμένα έδειξε ότι συγκεκριμένες αλλαγές στον αμφιβληστροειδή συνδέονται με την εμφάνιση της συχνότερης διαταραχής του καρδιακού ρυθμού, ακόμη και περίπου τέσσερα χρόνια νωρίτερα.
Κολπική μαρμαρυγή και εξέταση ματιών: Τι βρήκαν οι ερευνητές
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS Digital Health, ανέλυσε απεικονίσεις του αμφιβληστροειδούς των συμμετεχόντων χρησιμοποιώντας οπτική τομογραφία συνοχής (OCT) και έγχρωμες φωτογραφίες του βυθού του ματιού. Τα δεδομένα προήλθαν από δύο μεγάλες βάσεις δεδομένων: τις AlzEye και UK Biobank.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της έρευνας, οφθαλμίατρο Josef Huemer του Moorfields Eye Hospital και του University College London, ο αμφιβληστροειδής αποτελεί ένα μοναδικό «παράθυρο» στο σώμα, καθώς είναι το μόνο σημείο όπου τα αιμοφόρα αγγεία και ο νευρικός ιστός μπορούν να εξεταστούν εύκολα και χωρίς επεμβατικές διαδικασίες.
Οι αλλαγές που «πρόδωσαν» την καρδιά
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα με κολπική μαρμαρυγή είχαν σταθερά λεπτότερο ένα συγκεκριμένο στρώμα του αμφιβληστροειδούς, γνωστό ως mGCIPL (στρώμα γαγγλιακών κυττάρων και έσω πλεγματοειδούς στιβάδας). Το στρώμα αυτό παίζει σημαντικό ρόλο στη μεταφορά των οπτικών πληροφοριών προς τον εγκέφαλο.
Παράλληλα, παρατηρήθηκε λέπτυνση και της έσω πυρηνικής στιβάδας, μια αλλαγή που οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ίσως σχετίζεται με μικροσκοπικές βλάβες στην αιμάτωση του ματιού.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι αυτές οι μεταβολές ενδέχεται να αντανακλούν σιωπηλές αγγειακές βλάβες ή μικροεγκεφαλικά επεισόδια που μπορεί να συμβαίνουν πριν ακόμη γίνει αντιληπτή η καρδιακή αρρυθμία.
Το πιο ίσως σημαντικό αποτέλεσμα της μελέτης ήταν ότι οι άνθρωποι που δεν είχαν ακόμη διαγνωστεί με κολπική μαρμαρυγή, αλλά εμφάνισαν τη νόσο αργότερα, είχαν ήδη εμφανίσει αυτές τις αλλαγές στον αμφιβληστροειδή κατά μέσο όρο τέσσερα χρόνια πριν.
Αυτό σημαίνει ότι μια εξέταση OCT, η οποία χρησιμοποιείται ήδη ευρέως σε οφθαλμολογικά ιατρεία, θα μπορούσε μελλοντικά να συμβάλει στον εντοπισμό ατόμων που χρειάζονται στενότερη καρδιολογική παρακολούθηση ή μακροχρόνια καταγραφή του καρδιακού ρυθμού με ηλεκτροκαρδιογράφημα.
Η σχέση ανάμεσα στα μάτια και το καρδιαγγειακό σύστημα δεν είναι καινούργια. Οι γιατροί γνωρίζουν εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα ότι οι αλλοιώσεις στα αγγεία του αμφιβληστροειδούς μπορούν να αντικατοπτρίζουν προβλήματα όπως η υπέρταση και ο διαβήτης.
Ο αμφιβληστροειδής έχει εξαιρετικά υψηλές ενεργειακές απαιτήσεις και είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος σε διαταραχές της κυκλοφορίας του αίματος. Με τις σύγχρονες τεχνικές απεικόνισης και τη βοήθεια αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης, οι επιστήμονες μπορούν πλέον να εντοπίζουν πολύ πιο λεπτές αλλαγές από ό,τι στο παρελθόν.
Είναι έτοιμο να χρησιμοποιηθεί ως εξέταση;
Όχι ακόμη. Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, αλλά βρίσκονται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο. Θα χρειαστούν νέες μελέτες για να επιβεβαιωθεί ότι αυτές οι αλλαγές μπορούν να προβλέπουν αξιόπιστα ποιοι άνθρωποι θα εμφανίσουν κολπική μαρμαρυγή και ότι το εύρημα ισχύει σε διαφορετικούς πληθυσμούς.
Αν τα επόμενα χρόνια τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν, μια απλή οφθαλμολογική εξέταση ίσως αποτελέσει ένα ακόμη εργαλείο για την έγκαιρη ανίχνευση καρδιαγγειακού κινδύνου, πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα.