Η χρονικά περιορισμένη διατροφή είναι μία από τις πιο δημοφιλείς μορφές διαλειμματικής νηστείας. Αντί να επικεντρώνεται απαραίτητα στην καταμέτρηση θερμίδων ή στον αποκλεισμό συγκεκριμένων τροφίμων, περιορίζει τις ώρες της ημέρας μέσα στις οποίες καταναλώνουμε φαγητό και ροφήματα με θερμίδες. Συνήθως, το «παράθυρο» αυτό κυμαίνεται από 4 έως 12 ώρες. Σύμφωνα με προηγούμενα ερευνητικά δεδομένα, όσοι την ακολουθούν, τείνουν να μειώνουν την ημερήσια ενεργειακή πρόσληψή τους κατά περίπου 200 έως 500 θερμίδες και να χάνουν περίπου 1% έως 5% του αρχικού σωματικού τους βάρους. Ωστόσο, τα στοιχεία δεν δείχνουν ότι η διαλειμματική νηστεία είναι απαραίτητα καλύτερη από άλλες προσεγγίσεις. Πρόσφατη μετα-ανάλυση βρήκε μικρή διαφορά στην απώλεια βάρους μεταξύ συμβατικών διατροφικών προσεγγίσεων και διαλειμματικής νηστείας, ενώ η βεβαιότητα των διαθέσιμων στοιχείων αξιολογήθηκε ως χαμηλή.
Διαλειμματική νηστεία: 8, 10 ή 12 ώρες;
Στη νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrition & Diabetes, οι ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν εάν διαφορετικές διάρκειες του καθημερινού «παραθύρου» φαγητού συνδέονται με διαφορετικά αποτελέσματα στο σωματικό βάρος και την καρδιομεταβολική υγεία.
Για τον σκοπό αυτό, ανέλυσαν συγκεντρωτικά ατομικά δεδομένα από πέντε προηγούμενες δοκιμές, διάρκειας τριών έως έξι μηνών, που είχαν πραγματοποιηθεί στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.
Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 124 ενήλικες, με μέση ηλικία τα 47 έτη, οι οποίοι παρουσίαζαν τουλάχιστον ένα χαρακτηριστικό του μεταβολικού συνδρόμου. Πριν από την έναρξη των παρεμβάσεων, κατανάλωναν φαγητό και ροφήματα μέσα σε διάστημα περίπου 15 ωρών την ημέρα.
Όσοι ακολούθησαν χρονικά περιορισμένη διατροφή κλήθηκαν να περιορίσουν αυτό το διάστημα σε 8, 10 ή 12 ώρες, χωρίς συγκεκριμένες οδηγίες για περιορισμό των θερμίδων ή για τη σύνθεση της διατροφής τους.
Το 8ωρο «παράθυρο» ξεχώρισε
Κατά μέσο όρο, οι συμμετέχοντες στις ομάδες χρονικά περιορισμένης διατροφής μείωσαν το καθημερινό «παράθυρο» φαγητού τους κατά περίπου τέσσερις ώρες και έχασαν 2,18 κιλά σε σχέση με το αρχικό τους βάρος. Στις ομάδες ελέγχου δεν παρατηρήθηκε σημαντική μείωση ούτε στο χρονικό διάστημα κατανάλωσης τροφής ούτε στο σωματικό βάρος.
Οι συμμετέχοντες που είχαν ενταχθεί στην ομάδα των 8 ωρών έχασαν περισσότερο βάρος από εκείνους της ομάδας των 12 ωρών και από τις ομάδες ελέγχου.
Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια: η διαφορά μεταξύ του 8ωρου και του 10ωρου δεν ήταν στατιστικά σημαντική.
Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι η μεγαλύτερη μείωση του συνηθισμένου «παραθύρου» φαγητού συνδεόταν με μεγαλύτερη απώλεια βάρους. Ωστόσο, η σχέση αυτή εξασθένησε όταν συνυπολογίστηκαν παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο και ο αρχικός Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ).
Τι έδειξε η μελέτη για τη μεταβολική υγεία;
Το μικρότερο «παράθυρο» δεν συνδέθηκε με εξίσου σαφείς διαφορές στους δείκτες καρδιομεταβολικής υγείας.
Η ομάδα των 10 ωρών παρουσίασε μεγαλύτερη μείωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης σε σύγκριση με την ομάδα των 12 ωρών. Πέρα από αυτό, όμως, δεν καταγράφηκαν σημαντικές διαφορές ανάλογα με τη διάρκεια του «παραθύρου» στη γλυκόζη νηστείας, στα τριγλυκερίδια ή στα επίπεδα HDL και LDL χοληστερόλης.
Διαλειμματική νηστεία: Γιατί οι 8 ώρες δεν είναι «μαγικός αριθμός»
Τα ευρήματα χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία. Το συνολικό δείγμα ήταν σχετικά μικρό και μόλις 11 άτομα βρίσκονταν στην ομάδα των 8 ωρών. Επιπλέον, οι ομάδες των 8, 10 και 12 ωρών δεν είχαν τυχαιοποιηθεί ώστε να συγκριθούν απευθείας μεταξύ τους.
Οι μελέτες διήρκεσαν το πολύ έξι μήνες, δεν καταγράφηκε με ακρίβεια η πρόσληψη θερμίδων και δεν εξετάστηκαν «παράθυρα» μικρότερα των οκτώ ωρών.
Επομένως, η έρευνα δεν αποδεικνύει ότι το 8ωρο αποτελεί το ιδανικό πρόγραμμα διαλειμματικής νηστείας. Δείχνει ότι συνδέθηκε με μεγαλύτερη απώλεια βάρους σε σχέση με το 12ωρο και τις ομάδες ελέγχου, αλλά όχι με σημαντικά μεγαλύτερη απώλεια σε σχέση με το 10ωρο. Χρειάζονται μεγαλύτερες και πιο μακροχρόνιες μελέτες για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει πράγματι ένα συγκεκριμένο χρονικό «παράθυρο» που προσφέρει μεγαλύτερα οφέλη – τόσο για το βάρος όσο και για τη μεταβολική υγεία.