Ανεβαίνετε στη ζυγαριά το πρωί και βλέπετε έναν αριθμό. Το ίδιο βράδυ ή την επόμενη ημέρα, η ένδειξη μπορεί να είναι αισθητά μεγαλύτερη ή μικρότερη, παρότι δεν έχετε αλλάξει σημαντικά τη διατροφή ή τη δραστηριότητά σας. Αυτές οι καθημερινές αυξομειώσεις στο βάρος είναι συνηθισμένες και συνδέονται κυρίως με όσα συμβαίνουν προσωρινά μέσα στο σώμα.
Το βάρος που εμφανίζεται στη ζυγαριά δεν αντιστοιχεί μόνο στο σωματικό λίπος. Περιλαμβάνει επίσης το νερό του οργανισμού, το περιεχόμενο του πεπτικού συστήματος, τους μύες, τα οστά και τους υπόλοιπους ιστούς. Οι ποσότητες νερού, τροφής και υγρών μπορούν να αλλάξουν μέσα σε λίγες ώρες, επηρεάζοντας και την ένδειξη στη ζυγαριά.
Το νερό ο βασικός «ύποπτος» πίσω από τις μεταβολές στο βάρος
Η κατακράτηση υγρών αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες βραχυπρόθεσμης αύξησης. Ένα γεύμα με αρκετό αλάτι μπορεί επίσης να συμβάλλει στην κατακράτηση. Κάτι αντίστοιχο μπορεί να συμβεί μετά από ένα γεύμα πλούσιο σε υδατάνθρακες, καθώς μέρος τους αποθηκεύεται στους μύες και στο ήπαρ ως γλυκογόνο, μαζί με νερό.
Η ενυδάτωση επηρεάζει επίσης την ένδειξη που βλέπουμε. Η κατανάλωση αρκετών υγρών μπορεί να αυξήσει προσωρινά το βάρος, ενώ η έντονη εφίδρωση και η μειωμένη πρόσληψη νερού μπορεί να το μειώσει. Πρόκειται για μεταβολές υγρών και όχι για αντίστοιχη αύξηση ή απώλεια λίπους.
Σύμφωνα με την Cleveland Clinic, παράγοντες όπως η πέψη, η άσκηση και οι ορμονικές αλλαγές μπορούν να προκαλέσουν φυσιολογικές διακυμάνσεις από ημέρα σε ημέρα.
Μετρά και ό,τι βρίσκεται ακόμη στο πεπτικό σύστημα
Το φαγητό και τα υγρά έχουν φυσικό βάρος πριν ακόμη αφομοιωθούν. Επομένως, αν ζυγιστούμε μετά από ένα μεγάλο γεύμα, η ένδειξη αναμένεται να είναι υψηλότερη. Αυτό δεν σημαίνει ότι το φαγητό μετατράπηκε αυτομάτως σε λίπος.
Η ώρα του τελευταίου γεύματος, η ποσότητα των φυτικών ινών, η δυσκοιλιότητα και η συχνότητα των κενώσεων μπορούν επίσης να επηρεάσουν τον αριθμό. Καθώς ολοκληρώνεται η πέψη και αποβάλλονται τα περιττά προϊόντα, το βάρος μπορεί να επιστρέψει στα προηγούμενα επίπεδα.
Ορμόνες, άσκηση και φάρμακα επηρεάζουν το βάρος
Οι ορμονικές μεταβολές κατά τον εμμηνορροϊκό κύκλο μπορούν να επηρεάσουν την ισορροπία των υγρών και να προκαλέσουν προσωρινό πρήξιμο ή αύξηση του βάρους.
Ακόμη και η άσκηση μπορεί να μετακινήσει την ένδειξη προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Μετά από έντονη εφίδρωση, το βάρος ενδέχεται να μειωθεί προσωρινά λόγω απώλειας υγρών. Έπειτα από μια απαιτητική προπόνηση, όμως, οι μύες μπορεί να συγκρατήσουν νερό στα πλαίσια της φυσιολογικής διαδικασίας αποκατάστασης. Η αναπλήρωση των αποθεμάτων γλυκογόνου συνοδεύεται επίσης από αποθήκευση νερού.
Ορισμένα φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν την όρεξη, την κατακράτηση υγρών ή το βάρος σε βάθος χρόνου. Αν μια μεταβολή ξεκίνησε μετά τη λήψη νέας αγωγής, δεν τη διακόπτουμε μόνοι μας, αλλά το συζητάμε με τον γιατρό.
Ζύγισμα με μέτρο ή και καθόλου
Καλό είναι λοιπόν, να αποφεύγουμε να ζυγιζόμαστε καθημερινά αλλά και να έχουμε κατά νου ότι η ζυγαριά δεν αποτελεί τον μοναδικό τρόπο παρακολούθησης της υγείας ή της προόδου μας. Για κάποιους ανθρώπους η τακτική μέτρηση μπορεί να φανεί χρήσιμη, προσφέροντας πολύτιμα στοιχεία. Για άλλους όμως, ίσως είναι καλύτερο να αποφεύγεται, ειδικά αν προκαλεί άγχος.
Αν τελικά επιλέξουμε να παρακολουθούμε το βάρος μας, καλύτερα να ζυγιζόμαστε υπό παρόμοιες συνθήκες, για παράδειγμα την ίδια ώρα και με αντίστοιχα ρούχα και να παρατηρούμε την τάση που σχηματίζεται σε βάθος εβδομάδων. Η εβδομαδιαία ή λιγότερο συχνή μέτρηση μπορεί να είναι αρκετή, ανάλογα με τον στόχο και τις οδηγίες του γιατρού ή του διατροφολόγου σας.
Παράλληλα, μπορούμε να παρατηρούμε πώς εφαρμόζουν τα ρούχα, πώς μεταβάλλονται η δύναμη, η αντοχή και η ενέργειά μας ή άλλους δείκτες που σχετίζονται με τον προσωπικό μας στόχο. Αν η ζύγιση επηρεάζει έντονα τη διάθεση, οδηγεί σε περιορισμό του φαγητού ή αποκτά καταναγκαστικό χαρακτήρα, είναι προτιμότερο να απομακρύνουμε τη ζυγαριά και να ζητήσουμε κατάλληλη υποστήριξη.
Μια ξαφνική και ανεξήγητη μεταβολή που επιμένει ή συνοδεύεται από πρήξιμο, δύσπνοια, έντονη κόπωση ή άλλα συμπτώματα χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. Στην καθημερινότητα, όμως, η ζυγαριά καταγράφει πολλές προσωρινές μεταβολές του βάρους και ένας μεμονωμένος αριθμός σπάνια αφηγείται ολόκληρη την ιστορία.