Το Σαββατοκύριακο είναι, για πολλούς, η στιγμή που το ξυπνητήρι κλείνει και το αυστηρό καθημερινό πρόγραμμα δίνει τη θέση του σε πιο χαλαρούς ρυθμούς. Ξυπνάμε αργότερα, το πρωινό μεταφέρεται προς το μεσημέρι και το βραδινό μπορεί να καταλήξει αρκετές ώρες μετά τη συνηθισμένη ώρα. Αυτή η μικρή εβδομαδιαία μετατόπιση στις ώρες των γευμάτων μας έχει το δικό της όνομα, eating jetlag.
Και σύμφωνα με νέα μεγάλη γαλλική μελέτη, η συστηματική αλλαγή στις ώρες που τρώμε μεταξύ εργάσιμων ημερών και Σαββατοκύριακου μπορεί να σχετίζεται με την καρδιαγγειακή υγεία, τουλάχιστον στους άνδρες.
Τι συμβαίνει όταν αλλάζουμε συνεχώς τις ώρες των γευμάτων;
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Communications Medicine, παρακολούθησε περισσότερους από 104.000 ενήλικες που συμμετείχαν στη γαλλική μελέτη NutriNet-Santé. Οι ερευνητές κατέγραψαν τις ώρες της πρώτης και της τελευταίας θερμιδικής πρόσληψης μέσα στην ημέρα και συνέκριναν το διατροφικό ωράριο των εργάσιμων ημερών με εκείνο των ημερών ξεκούρασης.
Στους άνδρες, κάθε επιπλέον ώρα eating jetlag συσχετίστηκε με 14% υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και 21% υψηλότερο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου. Μάλιστα, δεν φάνηκε να έχει σημασία μόνο το να τρώει κανείς αργότερα τα Σαββατοκύριακα. Μεγάλες μετατοπίσεις των γευμάτων είτε αργότερα είτε νωρίτερα συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο σε σχέση με ένα πιο σταθερό πρόγραμμα.
Το σώμα αγαπά τη συνέπεια
Η πιθανή εξήγηση κρύβεται στο βιολογικό μας ρολόι, τον κιρκάδιο ρυθμό. Το φως είναι ο βασικός ρυθμιστής του, όμως και οι ώρες που τρώμε λειτουργούν σαν χρονικά «σήματα» για επιμέρους βιολογικά («περιφερειακά») ρολόγια σε όργανα όπως το ήπαρ και η καρδιά.
Όταν, λοιπόν, από Δευτέρα έως Παρασκευή τρώμε πρωινό στις 8:00 και το Σάββατο το πρώτο γεύμα φτάνει στις 12:00, το σώμα καλείται να προσαρμοστεί σε ένα διαφορετικό πρόγραμμα και τη Δευτέρα να επιστρέψει ξανά στο προηγούμενο. Αν αυτή η εναλλαγή επαναλαμβάνεται κάθε εβδομάδα, οι ερευνητές εκτιμούν ότι μπορεί να δημιουργείται μια ασυμφωνία ανάμεσα στις καθημερινές μας συνήθειες και στους βιολογικούς μας ρυθμούς.
Το eating jetlag επηρεάζει μόνο τους άνδρες;
Στη συγκεκριμένη μελέτη, η σύνδεση με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο δεν ήταν στατιστικά εμφανής στις γυναίκες. Οι ερευνητές εξετάζουν διάφορες πιθανές εξηγήσεις, από τον υψηλότερο βασικό καρδιαγγειακό κίνδυνο των ανδρών μέχρι διαφορές στους ορμονικούς και κιρκάδιους μηχανισμούς. Ωστόσο, επισημαίνουν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες πριν εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για τις διαφορές μεταξύ των δύο φύλων.
Σε κάθε περίπτωση, ένα brunch λίγο πιο αργά μέσα στη μέρα ή ένα βραδινό εκτός προγράμματος δεν θα μας βλάψει. Η μελέτη καταγράφει μια συσχέτιση, όχι σχέση αιτίας και αποτελέσματος, ενώ οι συμμετέχοντες δεν αντικατοπτρίζουν πλήρως τον γενικό πληθυσμό.
Ίσως, λοιπόν, δεν χρειάζεται να κοιτάμε το ρολόι κάθε φορά που καθόμαστε στο τραπέζι. Λίγη περισσότερη συνέπεια στις ώρες των γευμάτων μας, όμως, φαίνεται πως μπορεί να είναι ακόμη μία μικρή συνήθεια που αξίζει να έχουμε κατά νου.