Oι γυναίκες έχουμε παραδοσιακά καλύτερη σχέση με την πρόληψη σε θέματα υγείας και με τους γιατρούς, ειδικά με το γυναικολόγο μας. Έτσι, όταν εκείνος μας δώσει κατευθυντήριες οδηγίες για ένα γυναικολογικό τσεκάπ, είναι αρκετά πιθανό να ακούσουμε τις συμβουλές του, να μην αμελήσουμε τις προληπτικές μας εξετάσεις και να τον επισκεπτόμαστε τόσο για τα τακτικά μας ραντεβού όσο και για να ελέγξουμε τα ύποπτα συμπτώματα που ίσως παρατηρήσουμε.
Πιο υγιεινές συνήθειες, πιο συνετές επιλογές, πιστές στο γυναικολογικό τσεκάπ
Άλλωστε, είναι γνωστό ότι οι γυναίκες ζούμε περισσότερο από τους άντρες σε παγκόσμιο επίπεδο επειδή, μεταξύ άλλων, έχουμε την τάση να υιοθετούμε πιο καλές και υγιεινές συνήθειες, γνωρίζουμε πολύ καλά το σώμα μας αλλά και τους κανόνες σωματικής υγιεινής, έχουμε πιο σωστό και αποτελεσματικό τρόπο να αντιμετωπίζουμε τον εαυτό μας και την υγεία μας, δεν αμελούμε γενικά την πρόληψη ούτε τη διερεύνηση ύποπτων συμπτωμάτων και, τέλος, κάνουμε πιο συνετές επιλογές από τους άντρες και αποφεύγουμε τα ρίσκα όσο μπορούμε. Σε όλα τα παραπάνω παίζει μεγάλο ρόλο και η καλή σχέση εμπιστοσύνης που κατά κανόνα έχουμε με το γυναικολόγο μας, ώστε να μπορούμε να συζητάμε και να τον συμβουλευόμαστε για κάθε πρόβλημα που μας απασχολεί και να μην αμελούμε το ραντεβού μας μαζί του μία φορά τον χρόνο ή όποτε άλλοτε παραστεί ανάγκη.
Η σημασία του προληπτικού ελέγχου
Μετά την έναρξη της σεξουαλικής της ζωής, κάθε γυναίκα οφείλει να κάνει τουλάχιστον μία ετήσια επίσκεψη στο γυναικολόγο για ψηλάφηση μαστών, τεστ Παπανικολάου και υπέρηχο έσω γεννητικών οργάνων. Πρόκειται για μια ιατρική εξέταση ρουτίνας, που εστιάζει στο αναπαραγωγικό μας σύστημα, το οποίο περιλαμβάνει τη μήτρα, τις ωοθήκες, τον κόλπο και το αιδοίο. Στόχος της είναι να γίνει έλεγχος για καρκίνους και λοιμώξεις, καθώς και η διαχείριση παθήσεων όπως το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών ή η ενδομητρίωση. Ο γυναικολόγος θα μας ρωτήσει για το ιατρικό και σεξουαλικό μας ιστορικό, την έμμηνο ρύση μας (π.χ., αλλαγές στη συχνότητα ή τη διάρκεια της περιόδου κ.λπ.), τα φάρμακα που παίρνουμε και τυχόν συμπτώματα που παρουσιάζουμε (π.χ., ασυνήθιστες εκκρίσεις). Πριν από την εξέταση θα πρέπει να αποφύγουμε τις κολπικές πλύσεις (πλύσιμο στο εσωτερικό του κόλπου) ή τη χρήση αρωματικών σπρέι, καθώς αυτά μπορεί να διαταράξουν τη φυσική βακτηριακή χλωρίδα και να αποκρύψουν τυχόν συμπτώματα. Επίσης, καλό είναι κατά τον Οκτώβριο, όταν έχουμε πλέον ολοκληρώσει τις διακοπές και τις αποδράσεις μας σε θάλασσες και παραλίες, να κάνουμε κολπική καλλιέργεια για να αποκλείσουμε το ενδεχόμενο ύπαρξης κάποιου μικροβίου, φλεγμονής κ.λπ.
Βασικό κομμάτι ενός γυναικολογικού τσεκάπ η υγεία του στήθους
Από την ηλικία των 40 ετών και για την υπόλοιπη ζωή μας, θα πρέπει να κάνουμε κάθε χρόνο ψηφιακή μαστογραφία και υπέρηχο μαστών. Οι γυναίκες που έχουν κληρονομικό ιστορικό ακολουθούν διαφορετικό πρωτόκολλο παρακολούθησης (ξεκινά σίγουρα σε μικρότερη ηλικία και ενδεχομένως περιλαμβάνει και άλλα είδη εξετάσεων, π.χ., μαγνητική μαστογραφία).
Οι απαραίτητες αιματολογικές εξετάσεις
Όπως και οι άντρες φυσικά, θα πρέπει να κάνουμε επίσης τακτικές αιματολογικές εξετάσεις μία φορά το χρόνο ή και συχνότερα εάν ο γιατρός θεωρεί ότι υπάρχει τέτοια ανάγκη. Ειδικά εάν μια γυναίκα παρουσιάζει προβλήματα με το βάρος της, μειωμένη αντοχή και δραστηριότητα, υπνηλία, εφίδρωση, διαταραχές στις κενώσεις, είναι σκόπιμο να κάνει εξετάσεις για το θυρεοειδή της (αιματολογικές και με υπέρηχο), τη λειτουργία του οποίου ούτως ή άλλως θα πρέπει να ελέγχουμε ήδη από τα 18-20 έτη μας, καθώς τα νοσήματα που σχετίζονται με αυτόν είναι τρεις με πέντε φορές πιο συχνά στις γυναίκες (ειδικά στις μεσογειακές χώρες όπως η Ελλάδα) και σχετίζονται επίσης με κληρονομική προδιάθεση. Τέλος, εάν η μητέρα μας μπήκε στην εμμηνόπαυση πριν από τα 50 της, θα πρέπει να κάνουμε ΑΜΗ (εξέταση για την αντιμυλλέριο ορμόνη) από την ηλικία των 28 χρόνων.
Γυναικολογικό τσεκάπ και οστεοπόρωση
Είναι ένα θέμα που αφορά όλες τις γυναίκες, ειδικά εκείνες που ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου (π.χ., πολύ αδύνατες, καπνίστριες, με πρόωρη είσοδο στην εμμηνόπαυση) ή έχουν σχετική κληρονομική προδιάθεση, οι οποίες δεν πρέπει να αμελούν τις προληπτικές εξετάσεις. Ούτως ή άλλως όμως, όλες οι γυναίκες θα πρέπει να κάνουμε εξέταση οστικής πυκνότητας στην αρχή της εμμηνόπαυσης και στη συνέχεια να συζητήσουμε με το γιατρό μας την πιθανότητα να χρειαζόμαστε συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D. Σε περίπτωση βέβαια που οι εξετάσεις δείξουν την ύπαρξη οστεοπενίας ή οστεοπόρωσης, ο γιατρός θα μας συστήσει την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή. Τέλος, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η συστηματική άσκηση είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της πρόληψης και της θωράκισης κατά της οστεοπόρωσης.
*Ευχαριστούμε τον Κωνσταντίνο Ι. Πριονιστή, μαιευτήρα, χειρουργό, γυναικολόγο, για τη συνεργασία