Ο καρκίνος του εντέρου διαγιγνώσκεται όλο και συχνότερα σε ανθρώπους κάτω των 50 ετών, μια τάση που προβληματίζει την επιστημονική κοινότητα διεθνώς. Η Αυστραλία συγκαταλέγεται στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά πρώιμης εμφάνισης της νόσου, χωρίς να έχει ακόμη αποσαφηνιστεί τι οδηγεί σε αυτή την αύξηση.
Τώρα μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι, όταν ο καρκίνος του εντέρου εμφανίζεται νωρίτερα, μπορεί να παρουσιάζει διαφορετικά βιολογικά και κλινικά χαρακτηριστικά. Οι διαφορές αυτές ενδέχεται να επηρεάζουν την πορεία της νόσου, προσφέροντας παράλληλα χρήσιμες ενδείξεις για πιο στοχευμένη θεραπεία.
Τι έδειξε η μελέτη
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Medical Journal of Australia, βασίστηκε σε δεδομένα 1.691 ασθενών οι οποίοι είχαν μεταστατικό καρκίνο του παχέος εντέρου ή του ορθού, με τη νόσο να έχει εξαπλωθεί αποκλειστικά στο ήπαρ. Τα στοιχεία προήλθαν από μητρώο ασθενών στην Αυστραλία και κάλυπταν την περίοδο 2009-2024.
Από τους συμμετέχοντες, οι 276 είχαν διαγνωστεί έως τα 50 έτη και οι υπόλοιποι 1.415 μετά τα 50. Η συγκεκριμένη ομάδα δεν αντιπροσωπεύει όλους τους ανθρώπους με καρκίνο του εντέρου, καθώς η ανάλυση αφορούσε μόνο προχωρημένη νόσο με μεταστάσεις στο ήπαρ, το συχνότερο σημείο στο οποίο εξαπλώνεται αυτή η μορφή καρκίνου.
Τι διέφερε στους νεότερους ασθενείς
Στην ομάδα έως 50 ετών υπήρχαν αναλογικά περισσότερες γυναίκες. Συγκεκριμένα αποτελούσαν το 48,2%, έναντι 34,5% στην ομάδα μεγαλύτερης ηλικίας. Οι νεότεροι ασθενείς φάνηκαν να έχουν επίσης συχνότερα τον αρχικό όγκο στην αριστερή πλευρά του εντέρου και λιγότερα συνοδά προβλήματα υγείας.
Παράλληλα, παρουσίαζαν συχνότερα μεταστάσεις στο ήπαρ ήδη από τη στιγμή της αρχικής διάγνωσης. Εμφάνιζαν επίσης σε μεγαλύτερο ποσοστό τη μετάλλαξη BRAF V600E, η οποία εντοπίστηκε στο 13,9% των νεότερων ασθενών και στο 8,1% των μεγαλύτερων.
Οι μεταλλάξεις BRAF και KRAS επηρεάζουν μηχανισμούς που ελέγχουν την ανάπτυξη των κυττάρων. Στη συγκεκριμένη μελέτη, και οι δύο συνδέθηκαν με δυσμενέστερη πρόγνωση ανεξάρτητα από την ηλικιακή ομάδα. Το εύρημα αναδεικνύει τη σημασία του μοριακού ελέγχου του όγκου, καθώς τέτοιες πληροφορίες μπορούν να συμβάλουν τόσο στην εκτίμηση της πορείας όσο και στην επιλογή θεραπείας.
Καρκίνος του εντέρου & επιβίωση
Συνολικά, οι νεότεροι ασθενείς φάνηκαν να έχουν μεγαλύτερη διάμεση επιβίωση μετά την εμφάνιση των ηπατικών μεταστάσεων (3,2 χρόνια έναντι 2,38 ετών στους μεγαλύτερους). Η διαφορά μπορεί να σχετίζεται εν μέρει με την καλύτερη υγεία συνολικά και τη μεγαλύτερη δυνατότητα να υποβληθούν σε εντατικές θεραπείες.
Περίπου τέσσερις στους δέκα συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε χειρουργική αφαίρεση των μεταστάσεων από το ήπαρ. Σε αυτή την ομάδα, η διάμεση επιβίωση πλησίαζε τα έξι χρόνια και στις δύο ηλικιακές κατηγορίες.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα δεδομένα προέρχονται από την καθημερινή κλινική πράξη και όχι από τυχαιοποιημένη δοκιμή. Για τον λόγο αυτό, δεν μπορεί να αποδοθεί με βεβαιότητα η μεγαλύτερη επιβίωση στην επέμβαση, καθώς οι ασθενείς που υποβλήθηκαν σε χειρουργείο μπορεί να είχαν εξαρχής πιο περιορισμένη νόσο ή καλύτερη συνολική υγεία.
Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η ηλικία δεν αρκεί για να καθοδηγήσει τη θεραπεία. Η θέση του όγκου, οι μεταλλάξεις, η έκταση της νόσου και η υγεία συνολικά συνθέτουν μια πιο ουσιαστική εικόνα για την εξατομικευμένη φροντίδα.