Οι δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων έχουν αποκτήσει τεράστια δημοτικότητα τα τελευταία χρόνια. Πολλοί περιορίζουν το ψωμί, τα ζυμαρικά, το ρύζι και άλλα τρόφιμα πλούσια σε υδατάνθρακες και αυξάνουν αντίστοιχα την κατανάλωση πρωτεΐνης και λίπους. Όμως το τι βάζουμε στη θέση των υδατανθράκων φαίνεται να έχει μεγάλη σημασία.
Νέα έρευνα από το Stanford University School of Medicine δείχνει ότι ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να είναι γενετικά πιο ευαίσθητοι στην αύξηση της LDL χοληστερόλης όταν καταναλώνουν περισσότερα κορεσμένα λιπαρά στα πλαίσια μιας διατροφής χαμηλής σε υδατάνθρακες.
Δίαιτα χαμηλή σε υδατάνθρακες: Γιατί δεν αντιδρούμε όλοι το ίδιο;
Οι ερευνητές αξιοποίησαν δεδομένα από τη μεγάλη κλινική μελέτη DIETFITS, στην οποία περισσότεροι από 600 ενήλικες είχαν ακολουθήσει για έναν χρόνο είτε μια υγιεινή διατροφή χαμηλών υδατανθράκων είτε μια υγιεινή διατροφή χαμηλών λιπαρών. Η αρχική έρευνα δεν είχε εντοπίσει ουσιαστική διαφορά μεταξύ των δύο προσεγγίσεων ως προς την απώλεια βάρους.
Αυτή τη φορά, όμως, οι επιστήμονες θέλησαν να εξετάσουν κάτι διαφορετικό: γιατί η χοληστερόλη ορισμένων ανθρώπων ανεβαίνει πολύ περισσότερο όταν ακολουθούν μια διατροφή χαμηλών υδατανθράκων; Η νέα ανάλυση επικεντρώθηκε σε 431 συμμετέχοντες για τους οποίους υπήρχαν γενετικά δεδομένα. Οι ερευνητές εξέτασαν τη γενετική τους προδιάθεση για υψηλότερη LDL χοληστερόλη, την πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών και τις αλλαγές στην LDL σε διάστημα έξι μηνών.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μεταξύ όσων ακολουθούσαν διατροφή χαμηλή σε υδατάνθρακες, οι συμμετέχοντες με μεγαλύτερη γενετική προδιάθεση για αυξημένη LDL ήταν πιθανότερο να εμφανίσουν μεγαλύτερη άνοδο όταν κατανάλωναν περισσότερα κορεσμένα λιπαρά.
Το πρόβλημα μπορεί να είναι τι τρώμε αντί για υδατάνθρακες
Όταν κάποιος μειώνει τους υδατάνθρακες, πρέπει αναγκαστικά να πάρει μεγαλύτερο μέρος της ενέργειάς του από άλλες πηγές. Αν στη θέση τους μπουν βούτυρο, λιπαρά κρέατα, αλλαντικά, τυριά και άλλα τρόφιμα πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά, η επίδραση στη χοληστερόλη μπορεί να είναι πολύ διαφορετική από μια διατροφή χαμηλή σε υδατάνθρακες που βασίζεται περισσότερο σε ελαιόλαδο, ξηρούς καρπούς, σπόρους, αβοκάντο και ψάρια.
Άρα, δύο άνθρωποι μπορεί να λένε ότι ακολουθούν διατροφή χαμηλή σε υδατάνθρακες, αλλά στην πραγματικότητα να ακολουθούν δύο διατροφές με πολύ διαφορετικό καρδιομεταβολικό προφίλ.
Τα γονίδια φαίνεται να παίζουν ρόλο
Η επικεφαλής ερευνήτρια Αλέξα Μπάραντ, από το Stanford University School of Medicine, επισημαίνει ότι οι διατροφικές συστάσεις συχνά παρουσιάζονται σαν να λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο για όλους. Τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι αυτό μπορεί να μην ισχύει.
Ορισμένοι άνθρωποι φαίνεται να είναι περισσότερο ευαίσθητοι στην αύξηση της LDL που σχετίζεται με τα κορεσμένα λιπαρά, ανάλογα με το γενετικό τους υπόβαθρο. Οι συμμετέχοντες με τη μεγαλύτερη γενετική προδιάθεση ήταν και εκείνοι που παρουσίαζαν τις μεγαλύτερες αυξήσεις της LDL όταν η κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών ήταν υψηλότερη.
Στόχος των επιστημόνων είναι στο μέλλον τέτοιες πληροφορίες να μπορούν ίσως να βοηθούν γιατρούς και διαιτολόγους να εντοπίζουν ποιοι άνθρωποι είναι πιθανότερο να παρουσιάσουν δυσμενείς μεταβολές στη χοληστερόλη με συγκεκριμένα διατροφικά πρότυπα.
Γιατί ενδιαφέρει τόσο η LDL;
Η LDL χαρακτηρίζεται συχνά ως «κακή» χοληστερόλη επειδή τα υψηλά επίπεδά της μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία αθηρωματικής πλάκας στα τοιχώματα των αρτηριών. Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η διαδικασία μπορεί να περιορίσει τη ροή του αίματος και να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων, όπως το έμφραγμα και το εγκεφαλικό. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε άνοδος της LDL έχει την ίδια σημασία ή ότι μια διατροφή χαμηλή σε υδατάνθρακες είναι από μόνη της επιβλαβής.
Σημαίνει ότι, ιδιαίτερα όταν κάποιος έχει ήδη αυξημένη χοληστερόλη ή άλλους καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου, αξίζει να παρακολουθεί πώς ανταποκρίνεται ο οργανισμός του σε σημαντικές αλλαγές στη διατροφή.