Η ντομάτα αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και ευεργετικά τρόφιμα της μεσογειακής διατροφής, που έχει συνδεθεί με σημαντικά οφέλη για την καρδιαγγειακή και μεταβολική υγεία. Πλούσια σε αντιοξειδωτικές ενώσεις, όπως το λυκοπένιο, αλλά και σε βιταμίνες, αποτελεί έναν απλό και καθημερινό τρόπο να ενισχύσουμε τη θρεπτική αξία της διατροφής μας. Τα οφέλη της ντομάτας φαίνεται, μάλιστα, να επεκτείνονται και στην υγεία του ήπατος, όπως δείχνουν νεότερα ερευνητικά δεδομένα.
Συγκεκριμένα η πρόσφατη μελέτη POMOSANO, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients, εξέτασε 79 ενήλικες με μεταβολικά σχετιζόμενη λιπώδη νόσο του ήπατος, γνωστή ως MASLD. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες και παρακολουθήθηκαν για έξι εβδομάδες. Η πρώτη ομάδα κατανάλωνε καθημερινά συγκεκριμένη ποσότητα ωμής ντομάτας και σάλτσας ντομάτας, ενώ η δεύτερη ακολουθούσε διατροφή χωρίς ντομάτα. Το ενδιαφέρον είναι ότι στο τέλος της περιόδου παρατηρήθηκε μεγαλύτερη μείωση του ηπατικού λίπους στην ομάδα που κατανάλωνε ντομάτες.
Όταν το ήπαρ «φορτώνεται» με λίπος
Η λιπώδης νόσος του ήπατος μπορεί να εξελίσσεται χωρίς εμφανή συμπτώματα. Το ήπαρ συσσωρεύει σταδιακά λίπος και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονή, ίνωση και τελικά σε πιο σοβαρή ηπατική βλάβη.
Παράγοντες όπως το αυξημένο σωματικό βάρος, η παχυσαρκία, η αντίσταση στην ινσουλίνη και άλλες μεταβολικές διαταραχές συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης MASLD. Γι’ αυτό η διατροφή αποτελεί σημαντικό κομμάτι της συνολικής φροντίδας του ήπατος. Για τον λόγο αυτό οι ερευνητές θέλησαν να δουν αν ένα συγκεκριμένο τρόφιμο θα μπορούσε να επηρεάσει το ηπατικό λίπος χωρίς να απαιτείται σημαντική απώλεια βάρους.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα;
Για να εκτιμήσουν το λίπος στο ήπαρ, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν έναν συγκεκριμένο δείκτη. Μετά από έξι εβδομάδες, ο δείκτης μειώθηκε και στις δύο ομάδες, όμως η μείωση ήταν μεγαλύτερη σε εκείνους που κατανάλωναν ντομάτες.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι οι αλλαγές αυτές δεν συνοδεύτηκαν από σημαντική απώλεια βάρους. Το σωματικό βάρος, ο ΔΜΣ και η περίμετρος μέσης παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθερά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ντομάτα «καίει» το λίπος του ήπατος ή ότι μπορεί να αντικαταστήσει μια ολοκληρωμένη θεραπευτική προσέγγιση. Μπορεί όμως να επισημαίνει, ότι ίσως υπάρχουν διατροφικοί παράγοντες που αξίζει να μελετηθούν περισσότερο.
Ντομάτα: Το μυστικό της μπορεί να βρίσκεται στο λυκοπένιο
Η εξήγηση μπορεί να βρίσκεται στο λυκοπένιο, το φυσικό καροτενοειδές που χαρίζει στη ντομάτα το έντονο κόκκινο χρώμα της. Αυτό έχει αντιοξειδωτικές ιδιότητες και οι ερευνητές εξετάζουν αν μπορεί να επηρεάζει μηχανισμούς που σχετίζονται με το οξειδωτικό στρες και τον μεταβολισμό του λίπους.
Μάλιστα, ο τρόπος κατανάλωσης μπορεί να έχει σημασία. Η θερμική επεξεργασία μπορεί να διευκολύνει την απορρόφηση του λυκοπενίου, ενώ η ωμή ντομάτα προσφέρει άλλα ευαίσθητα στη θερμότητα θρεπτικά συστατικά. Έτσι, ο συνδυασμός ωμής και μαγειρεμένης ντομάτας έχει ενδιαφέρον.
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, η μελέτη ήταν μικρή και διήρκεσε για σύντομο χρονικό διάστημα. Επιπλέον, οι μεταβολές του δείκτη δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι η ίδια η νόσος σταμάτησε ή ότι μειώθηκε ο κίνδυνος κίρρωσης. Ωστόσο, τα ευρήματα δείχνουν ότι η κατανάλωση ντομάτας, στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης και υγιεινής διατροφής, μπορεί να συμβάλλει θετικά στη συνολική υγεία του ήπατος.