Όταν μιλάμε για το πρωινό ή το βραδινό, ίσως δεν μετρά μόνο τι βάζουμε στο πιάτο μας, αλλά και πότε το καταναλώνουμε. Νέα, μεγάλης κλίμακας μελέτη υποστηρίζει ότι η ώρα του πρώτου και του τελευταίου γεύματος της ημέρας συνδέεται με το προσδόκιμο ζωής, στρέφοντας το ενδιαφέρον των ειδικών από τη σύνθεση των γευμάτων στον καθημερινό διατροφικό ρυθμό.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο European Journal of Clinical Nutrition, βασίστηκε σε στοιχεία 31.044 ενηλίκων ηλικίας 40 ετών και άνω από τις ΗΠΑ. Οι συμμετέχοντες κατέγραψαν όλα τα τρόφιμα και τα ροφήματα με θερμίδες που είχαν καταναλώσει το προηγούμενο 24ωρο, μαζί με την ώρα κατανάλωσής τους.
Ως «πρώτο γεύμα» υπολογίστηκε η πρώτη θερμιδική πρόσληψη μετά τις 4 το πρωί. Θα μπορούσε, επομένως, να είναι ένα κανονικό πρωινό, αλλά και ένας καφές με γάλα ή κάποιο μικρό σνακ. Αντίστοιχα, η τελευταία θερμιδική πρόσληψη θεωρήθηκε το τελευταίο γεύμα της ημέρας.
Πρωινό αργά; Αυξάνεται ο κίνδυνος για την υγεία
Κατά τη διάρκεια μιας μέσης περιόδου παρακολούθησης 8,6 ετών, καταγράφηκαν 7.129 θάνατοι, από τους οποίους οι 2.259 οφείλονταν σε καρδιαγγειακά αίτια. Σε σύγκριση με όσους έτρωγαν για πρώτη φορά μεταξύ 7 και 8 το πρωί, ο κίνδυνος θανάτου από οποιαδήποτε αιτία ήταν:
- 10% υψηλότερος όταν το πρώτο γεύμα καταναλωνόταν μεταξύ 8 και 10,
- 19% υψηλότερος όταν καταναλωνόταν μεταξύ 10 και 12,
- 29% υψηλότερος όταν μεταφερόταν μετά το μεσημέρι.
Παρόμοιο μοτίβο παρατηρήθηκε στην καρδιαγγειακή θνησιμότητα. Η πρώτη θερμιδική πρόσληψη μετά τις 12 συνδέθηκε με 46% υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακού θανάτου σε σύγκριση με το διάστημα 7 έως 8 το πρωί. Στην ηλικία των 50 ετών, η συγκεκριμένη ομάδα είχε επίσης εκτιμώμενο προσδόκιμο ζωής 2,46 χρόνια μικρότερο κατά μέσο όρο.
Πιο σύνθετη η εικόνα για το βραδινό
Σε σύγκριση με το διάστημα 7 έως 8 το βράδυ, η κατανάλωση του τελευταίου γεύματος πριν από τις 7 συνδέθηκε με 13% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία. Όταν η τελευταία θερμιδική πρόσληψη γινόταν μετά τα μεσάνυχτα, η διαφορά έφτανε το 27%.
Η χαμηλότερη εκτιμώμενη επικινδυνότητα εμφανίστηκε γύρω στις 8 το βράδυ. Αυτό, όμως, δεν καθιστά τη συγκεκριμένη ώρα ιδανική για όλους. Όσοι σταματούσαν πολύ νωρίς το φαγητό έτειναν να είναι μεγαλύτεροι, να τρώνε λιγότερο συχνά και να έχουν περισσότερα προβλήματα υγείας. Επομένως, η πρώιμη ώρα μπορεί να αντανακλά την κατάσταση της υγείας τους κι όχι να την επηρεάζει άμεσα.
Το «παράθυρο φαγητού» δεν αρκεί από μόνο του
Η συνολική διάρκεια του διαστήματος που οι συμμετέχοντες έτρωγαν μέσα στη μέρα (δηλαδή οι ώρες από το πρώτο έως το τελευταίο γεύμα) δεν φάνηκε να συνδέεται από μόνη της με τη θνησιμότητα όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη και την ώρα του πρώτου γεύματος. Ίσως λοιπόν, να έχει σημασία πότε ξεκινά το «παράθυρο φαγητού» και όχι μόνο πόσο διαρκεί.
Μια πιθανή εξήγηση για αυτό αφορά τον κιρκάδιο ρυθμό, το εσωτερικό ρολόι του οργανισμού. Η καθυστερημένη έναρξη του φαγητού ή η κατανάλωση τροφής μέσα στη νύχτα μπορεί να απορυθμίζει τον μεταβολισμό της γλυκόζης και των λιπιδίων. Οι μηχανισμοί αυτοί, ωστόσο, δεν τεκμηριώθηκαν από τη συγκεκριμένη μελέτη.