Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας συνδέεται κυρίως με επίμονη λοίμωξη από τύπους υψηλού κινδύνου του HPV. Ο εμβολιασμός έναντι του HPV και ο τακτικός προσυμπτωματικός έλεγχος παραμένουν οι βασικότεροι τρόποι πρόληψης. Τα τελευταία χρόνια, όμως, οι επιστήμονες εξετάζουν και άλλους τροποποιήσιμους παράγοντες που ενδεχομένως σχετίζονται με την εμφάνιση της νόσου. Ανάμεσά τους βρίσκεται και η διατροφή.
Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο International Journal of Gynecology & Obstetrics δείχνει ότι οι γυναίκες με υψηλότερη συνολική πρόσληψη αντιοξειδωτικών είχαν αισθητά χαμηλότερες πιθανότητες να αναφέρουν ιστορικό καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Τι εξέτασαν οι ερευνητές
Οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από τη μεγάλη αμερικανική έρευνα NHANES, η οποία παρακολουθεί την υγεία και τις διατροφικές συνήθειες του πληθυσμού στις ΗΠΑ.
Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 1.044 γυναίκες. Από αυτές, οι 174 ανέφεραν ιστορικό καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, ενώ οι υπόλοιπες 870 αποτέλεσαν την ομάδα σύγκρισης.
Για να αξιολογήσουν τη διατροφή τους, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δύο μη συνεχόμενες ανακλήσεις διατροφής 24 ωρών και υπολόγισαν έναν συνολικό δείκτη πρόσληψης αντιοξειδωτικών, τον λεγόμενο Composite Dietary Antioxidant Index.
Ο δείκτης βασίστηκε στην πρόσληψη έξι βασικών αντιοξειδωτικών συστατικών:
- βιταμίνης Α
- βιταμίνης C
- βιταμίνης Ε
- ψευδαργύρου
- σεληνίου
- καροτενοειδών
Όσο υψηλότερος ήταν ο δείκτης, τόσο μεγαλύτερη θεωρούνταν η συνολική πρόσληψη αντιοξειδωτικών από τη διατροφή.
Το 56% που ξεχωρίζει
Ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το εισόδημα, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και ο Δείκτης Μάζας Σώματος, η σχέση παρέμεινε.
Κάθε αύξηση κατά μία μονάδα στον συνολικό δείκτη αντιοξειδωτικών συνδέθηκε με 11,4% χαμηλότερες πιθανότητες ιστορικού καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα ήταν ότι οι γυναίκες με την υψηλότερη πρόσληψη αντιοξειδωτικών είχαν περίπου 56% χαμηλότερες πιθανότητες να αναφέρουν ιστορικό καρκίνου του τραχήλου της μήτρας σε σύγκριση με εκείνες που είχαν τη χαμηλότερη πρόσληψη.
Καρκίνος: Γιατί μπορεί να βοηθούν τα αντιοξειδωτικά;
Τα αντιοξειδωτικά βοηθούν τον οργανισμό να αντιμετωπίζει το οξειδωτικό στρες, δηλαδή την ανισορροπία ανάμεσα στις ελεύθερες ρίζες και στους μηχανισμούς που διαθέτει το σώμα για να τις εξουδετερώνει.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι η σχέση που παρατήρησαν μπορεί να σχετίζεται με την επίδραση των αντιοξειδωτικών στο οξειδωτικό στρες, στη φλεγμονή και στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Αυτοί οι μηχανισμοί ενδέχεται να παίζουν ρόλο τόσο στην επιμονή της λοίμωξης από HPV όσο και στην εξέλιξη κυτταρικών αλλοιώσεων.
Αυτό, πάντως, παραμένει μια πιθανή βιολογική εξήγηση και όχι απόδειξη ότι μια αντιοξειδωτική διατροφή εμποδίζει την ανάπτυξη καρκίνου.
Σε ποιες τροφές βρίσκουμε περισσότερα αντιοξειδωτικά;
Τα αντιοξειδωτικά δεν προέρχονται από μία «μαγική» τροφή. Βρίσκονται σε μεγάλο εύρος τροφίμων, ιδιαίτερα σε μια διατροφή πλούσια σε φυτικά προϊόντα.
Φρούτα και λαχανικά αποτελούν βασικές πηγές βιταμίνης C, καροτενοειδών και άλλων αντιοξειδωτικών ενώσεων, ενώ ξηροί καρποί, σπόροι, όσπρια και προϊόντα ολικής άλεσης μπορούν επίσης να συμβάλουν στην πρόσληψη βιταμίνης Ε, ψευδαργύρου και σεληνίου.
Προσοχή: Η μελέτη δεν αποδεικνύει πρόληψη
Η μελέτη ήταν διατομεακή. Οι επιστήμονες εξέτασαν τη διατροφή και το ιστορικό καρκίνου των συμμετεχουσών την ίδια χρονική περίοδο. Έτσι, δεν μπορούν να γνωρίζουν εάν μια διατροφή πλούσια σε αντιοξειδωτικά προηγήθηκε της νόσου ή αν ορισμένες γυναίκες άλλαξαν τις διατροφικές τους συνήθειες μετά τη διάγνωση. Επιπλέον, η διάγνωση καρκίνου ήταν αυτοαναφερόμενη και οι ερευνητές δεν διέθεταν πληροφορίες για το στάδιο της νόσου.
Άρα το 56% είναι εντυπωσιακό, αλλά δεν σημαίνει ότι η αύξηση των αντιοξειδωτικών στη διατροφή μειώνει κατά 56% τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Καρκίνος του τραχήλου της μήτρας: Τι πραγματικά προστατεύει
Η υγιεινή διατροφή μπορεί να αποτελεί ένα ακόμη κομμάτι ενός τρόπου ζωής που υποστηρίζει τη συνολική υγεία. Δεν αντικαθιστά όμως τα μέτρα με αποδεδειγμένο όφελος.
Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας προκαλείται, όπως αναφέρθηκε, κυρίως από επίμονη λοίμωξη με HPV υψηλού κινδύνου και η βάση της πρόληψης παραμένει ο εμβολιασμός κατά του HPV και ο τακτικός έλεγχος του τραχήλου της μήτρας σύμφωνα με τις επίσημες συστάσεις.
Όπως τονίζουν οι ειδικοί, μια διατροφή πλούσια σε αντιοξειδωτικά μπορεί να είναι ένα επιπλέον κομμάτι της συνολικής φροντίδας της υγείας μας — αλλά όχι υποκατάστατο των αποδεδειγμένων μέτρων πρόληψης.