Μπορεί να γνωρίζουμε ότι η πολύωρη καθιστική ζωή επιβαρύνει τη φυσική μας κατάσταση, όμως οι συνέπειες δεν σταματούν στο σώμα. Η έλλειψη κίνησης φαίνεται να επηρεάζει και τον εγκέφαλο, ιδιαίτερα όταν το να καθόμαστε για πολλές ώρες γίνεται καθημερινή συνήθεια.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν χρειάζεται να ανησυχούμε για μία ημέρα κατά την οποία μείναμε περισσότερο στον καναπέ. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν η ακινησία γίνεται τρόπος ζωής.
Εγκέφαλος και καθιστική ζωή
Όταν περνάμε μεγάλο μέρος της ημέρας καθισμένοι ή ξαπλωμένοι, μπορεί να μειώνεται η κυκλοφορία του αίματος, περιορίζοντας την παροχή οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών που είναι απαραίτητα για τη σωστή λειτουργία του εγκεφάλου.
Αυτό μπορεί να επηρεάσει και ουσίες που σχετίζονται με τη διάθεση, όπως η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη. Έτσι, μετά από μια ιδιαίτερα καθιστική ημέρα μπορεί να αισθανθούμε μεγαλύτερη νωθρότητα, χαμηλή ενέργεια, εκνευρισμό ή δυσκολία συγκέντρωσης. Μια τέτοια ημέρα, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι έχει προκληθεί μόνιμη βλάβη. Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι περιστασιακές ημέρες αδράνειας είναι φυσιολογικές.
Όταν η καθιστική ζωή και η ακινησία γίνονται καθημερινότητα
Περισσότερη προσοχή χρειάζεται όταν η καθιστική ζωή αποτελεί σταθερό μοτίβο. Η μακροχρόνια σωματική αδράνεια έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης και άνοιας.
Ένας από τους πιθανούς μηχανισμούς αφορά τη λειτουργία των κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος του εγκεφάλου. Η χρόνια μεταβολική δυσλειτουργία μπορεί να ενισχύσει φλεγμονώδεις διεργασίες, οι οποίες συνδέονται με νευροεκφυλιστικές παθήσεις.
Παράλληλα, η καθιστική ζωή έχει συσχετιστεί με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης ή επιδείνωσης συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης. Η σχέση, πάντως, δεν είναι απαραίτητα μονόδρομη, καθώς η ψυχική κατάσταση μπορεί επίσης να επηρεάζει το πόσο δραστήριος είναι κάποιος.
Δεν χρειάζεται να πάμε κατευθείαν στο γυμναστήριο
Η λύση δεν απαιτεί απαραίτητα μεγάλες αλλαγές. Ένα από τα σημαντικότερα βήματα είναι να διακόπτουμε τα μεγάλα διαστήματα που καθόμαστε. Αν εργαζόμαστε σε γραφείο, μπορούμε να σηκωνόμαστε κάθε τόσο, να περπατάμε για λίγα λεπτά ή ακόμη και να στεκόμαστε όρθιοι για λίγο. Μικρές κινήσεις μέσα στην ημέρα μπορούν να προσθέσουν σημαντική δραστηριότητα στη συνολική καθημερινότητα.
Το περπάτημα είναι επίσης ένας απλός τρόπος να κινηθούμε περισσότερο: μια μικρή βόλτα μετά το φαγητό, οι σκάλες αντί για το ασανσέρ ή ένας περίπατος την ώρα ενός τηλεφωνήματος είναι εύκολες επιλογές.
Η κίνηση είναι «τροφή» και για τον εγκέφαλο
Η τακτική άσκηση φαίνεται να υποστηρίζει την εγκεφαλική υγεία μέσω μηχανισμών που σχετίζονται με την αιμάτωση, τη νευροπλαστικότητα και τον BDNF, μια πρωτεΐνη που συμβάλλει στη λειτουργία και την επιβίωση των νευρικών κυττάρων.
Για τους ενήλικες, οι ειδικοί συστήνουν συνολικά τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα ή 75 λεπτά έντονης δραστηριότητας, μαζί με ασκήσεις ενδυνάμωσης τουλάχιστον δύο ημέρες την εβδομάδα.
Πρέπει απλώς να μειώσουμε όσο γίνεται την καθιστική ζωή
Το σημαντικότερο, όμως, είναι να θυμόμαστε ότι κάθε κίνηση μετρά. Δεν χρειάζεται να αλλάξουμε ολόκληρη τη ζωή μας από τη μία ημέρα στην άλλη. Το να σηκωθούμε από την καρέκλα, να περπατήσουμε λίγο περισσότερο και να περιορίσουμε τις συνεχόμενες ώρες ακινησίας μπορεί να είναι ένα απλό αλλά ουσιαστικό βήμα για έναν πιο υγιή εγκέφαλο.