«Το κοκκίνισμα είναι η πιο παράξενη και η πιο ανθρώπινη από όλες τις εκφράσεις» έγραψε κάποτε ο Κάρολος Δαρβίνος. Παρόλο που ορισμένα είδη πτηνών γίνονται ροζ ως μέσο επικοινωνίας, και οι πίθηκοι ουακάρι έχουν κόκκινα πρόσωπα όταν είναι υγιείς, ο άνθρωπος όπως φαίνεται είναι το μόνο ζώο που κοκκινίζει ως ένδειξη αμηχανίας.
«Είναι ένα σήμα ειλικρίνειας» λέει στον Guardian η καθηγήτρια Σόφι Σκοτ, διευθύντρια του Ινστιτούτου Γνωστικής Νευροεπιστήμης στο University College του Λονδίνου. «Δεν μπορεί να προσποιηθεί κανείς ότι κοκκινίζει, και δεν υπάρχουν πολλές ανθρώπινες συμπεριφορές που να ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Δεν μπορείς να κοκκινίσεις κατά παραγγελία» είπε.
Το κοκκίνισμα του προσώπου προκαλείται από το συμπαθητικό νευρικό σύστημα, το οποίο ευθύνεται για τις αντιδράσεις πάλης ή φυγής όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με απειλές. Ο εγκέφαλος δίνει εντολή στα επινεφρίδια να απελευθερώσουν αδρεναλίνη, μια ορμόνη του στρες, η οποία διαστέλλει τα αγγεία του προσώπου και αυξάνει την αιμάτωση, οπότε το χρώμα του δέρματος αλλάζει.
«Είναι πιο εμφανές στα ανοιχτόχρωμα δέρματα, στην πραγματικότητα όμως όλοι κοκκινίζουν», επισήμανε η Σκοτ.
Η αντίδραση μπορεί να οδηγήσει σε έναν φαύλο κύκλο ενίσχυσης της αμηχανίας ή της ντροπής, πρόσθεσε η ερευνήτρια: «Γνωρίζεις ότι κοκκινίζεις, οι άλλοι ξέρουν ότι κοκκινίζεις και ξέρεις ότι ξέρουν ότι κοκκινίζεις. Κάτι που μπορεί φυσικά να σε κάνει να κοκκινίσεις περισσότερο» εξήγησε.
Εξελικτική βάση
Ποια λειτουργία εξυπηρετεί όμως το κοκκίνισμα; Η αντίδραση αυτή, πιστεύουν οι ερευνητές, συνδέεται με το γεγονός ότι είμαστε άκρως κοινωνικά ζώα και διαθέτουμε αυτό που οι νευροεπιστήμονες ονομάζουν «θεωρία του νου» -την ικανότητα να μαντεύουμε τι σκέφτονται και τι νιώθουν οι άλλοι.
Στις προϊστορικές ανθρώπινες κοινωνίες, ένα λάθος ή μια γκάφα θα μπορούσε να οδηγήσει σε συγκρούσεις με τον αρχηγό ή ακόμα και με εκδίωξη από την κοινότητα. Σε αυτή την περίπτωση, το κοκκίνισμα είναι ένα σινιάλο ειλικρινούς μεταμέλειας, η οποία μπορεί να αποκλιμακώσει μια δύσκολη κοινωνική κατάσταση.
Το κοκκίνισμα «δείχνει να συνδέεται με αυξημένη εμπιστοσύνη» είπε η Σκοτ. «Όταν κάποιος κοκκινίζει εύκολα, είναι πιο εύκολο να αντιληφθείς για παράδειγμα αν σου λέει ψέματα ή όχι. Ακόμα και αν δεν το αντιλαμβάνεσαι, έχεις την εντύπωση ότι μπορείς».
«Είμαστε κορυφαίοι θηρευτές ακριβώς επειδή μπορούμε να συνεργαστούμε και να διαβάζουμε τις προθέσεις των άλλων ξεκάθαρα».
Για τον λόγο αυτό το κοκκίνισμα παραμένει χρήσιμο και σήμερα. Αν για παράδειγμα κάνουμε ένα λάθος στη δουλειά, αυτό το σήμα μεταμέλειας μπορεί να μας γλιτώσει από την οργή του αφεντικού.
Για όσους πάλι νιώθουν άσχημα που κοκκινίζουν εύκολα, εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν. Η γνωσιακή συμπεριφορική ψυχοθεραπεία και η εκπαίδευση προσοχής μπορούν πάντως να προσφέρουν βελτίωση.
Συχνά όμως, αυτό δεν είναι απαραίτητο. «Η έρευνά μας έδειξε ότι, όταν ένιωθαν αμηχανία, οι άνθρωποι που δεν φοβούνταν ότι θα κοκκινίσουν κοκκίνιζαν εξίσου συχνά με όσους είχαν φόβο για το κοκκίνισμα· απλώς δεν το αντιλαμβάνονταν τόσο έντονα» είπε ο καθηγητής Πίτερ Ντράμοντ του Πανεπιστημίου Murdoch στην Αυστραλία, συντάκτης μελέτης που διερεύνησε το χάσμα ανάμεσα στο πραγματικό και το αντιλαμβανόμενο κοκκίνισμα.
«Όταν τους το επισημάναμε [ότι κοκκίνιζαν συχνά], άρχισαν να ανησυχούν περισσότερο για το κοκκίνισμα. Το να φοβάσαι ότι μπορεί να κοκκινίσεις θα μπορούσε έτσι να προκαλέσει κοκκίνισμα σε ορισμένες καταστάσεις. Ωστόσο, είναι ανακουφιστικό να γνωρίζουμε ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δεν παρατηρούν καν ότι οι άλλοι κοκκινίζουν κατά τη διάρκεια κοινωνικών αλληλεπιδράσεων, καθώς η προσοχή τους είναι στραμμένη στο να μιλούν ή να σκέφτονται τι θα πουν» ανέφερε ο Ντράμοντ.
Υπάρχουν εξάλλου και πιθανά οφέλη για την ψυχική υγεία, επισήμανε ο ερευνητής. «Το κοκκίνισμα μπορεί στην πραγματικότητα να βοηθά στην εκτόνωση δυσάρεστων συναισθημάτων όπως ο θυμός, η αμηχανία και η ντροπή».
Με άλλα λόγια, το κοκκίνισμα δείχνει στους άλλους ότι είστε ειλικρινείς ενώ παράλληλα σας ηρεμεί. Μην ντρέπεστε λοιπόν. Κοκκινίστε ελεύθερα.
Πηγή: www.in.gr