Νιώθετε ότι δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε, είστε πιο ευερέθιστοι ή κουράζεστε χωρίς προφανή λόγο; Ίσως η αιτία να είναι η αφυδάτωση. Ακόμη και η ήπια, μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλος, μειώνοντας την προσοχή, τη μνήμη και την πνευματική απόδοση.
Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν δεν πίνουμε αρκετό νερό;
Ο εγκέφαλος αποτελείται σε μεγάλο ποσοστό από νερό και είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στις μεταβολές της ενυδάτωσης. Έρευνες δείχνουν ότι ακόμη και μια ήπια, όπως είπαμε, αφυδάτωση –της τάξης του 1-2% του σωματικού βάρους– μπορεί να επηρεάσει:
- τη συγκέντρωση,
- τη βραχυπρόθεσμη μνήμη,
- την ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών,
- τη διάθεση,
- το αίσθημα κόπωσης.
Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί άνθρωποι αναφέρουν πονοκέφαλο, δυσκολία στη σκέψη ή μειωμένη παραγωγικότητα όταν δεν έχουν πιει αρκετά υγρά μέσα στην ημέρα.
Η δίψα δεν είναι πάντα… αξιόπιστος οδηγός
Με την ηλικία, ο μηχανισμός της δίψας γίνεται λιγότερο αποτελεσματικός, γι’ αυτό και οι μεγαλύτεροι ενήλικες είναι πιο επιρρεπείς στην αφυδάτωση. Παράλληλα, κατά τη διάρκεια μιας απαιτητικής εργάσιμης ημέρας, ενός ταξιδιού ή της άσκησης, είναι εύκολο να ξεχάσουμε να πιούμε νερό, ακόμη κι αν ο οργανισμός το χρειάζεται.
Επιπλέον, όταν έχει ζέστη ή υπάρχει αυξημένη εφίδρωση, οι ανάγκες σε υγρά αυξάνονται σημαντικά.
Πόσο νερό χρειαζόμαστε;
Δεν υπάρχει μία ιδανική ποσότητα για όλους. Οι ανάγκες εξαρτώνται από την ηλικία, το φύλο, το επίπεδο φυσικής δραστηριότητας, τη διατροφή και τις καιρικές συνθήκες.
Γενικά, οι ειδικοί συνιστούν να πίνουμε νερό τακτικά μέσα στην ημέρα και όχι να περιμένουμε να διψάσουμε έντονα. Στην ημερήσια πρόσληψη υγρών συμβάλλουν επίσης τα φρούτα, τα λαχανικά, το γάλα, οι σούπες και άλλα ροφήματα.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από την αφυδάτωση;
Αν και η επαρκής ενυδάτωση είναι σημαντική για όλους, ορισμένες ομάδες είναι πιο ευάλωτες στις επιπτώσεις της αφυδάτωσης και χρειάζεται να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στην καθημερινή πρόσληψη υγρών.
Ηλικιωμένοι
Με την πάροδο των χρόνων, το αίσθημα της δίψας γίνεται, όπως αναφέρθηκε, λιγότερο έντονο, με αποτέλεσμα πολλοί ηλικιωμένοι να μην πίνουν αρκετό νερό, ακόμη κι όταν ο οργανισμός το χρειάζεται. Παράλληλα, ορισμένα φάρμακα ή χρόνιες παθήσεις μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο αφυδάτωσης.
Παιδιά
Τα παιδιά έχουν μεγαλύτερες ανάγκες σε υγρά σε σχέση με το σωματικό τους βάρος και συχνά απορροφώνται τόσο πολύ από το παιχνίδι ώστε ξεχνούν να πιουν νερό. Τις ζεστές ημέρες ή μετά από έντονη σωματική δραστηριότητα, η επαρκής ενυδάτωση είναι ακόμη πιο σημαντική.
Αθλητές και όσοι γυμνάζονται συστηματικά
Κατά τη διάρκεια της άσκησης, ο οργανισμός χάνει νερό και ηλεκτρολύτες μέσω του ιδρώτα. Αν οι απώλειες αυτές δεν αναπληρωθούν, μπορεί να μειωθούν η αντοχή, η απόδοση και η ικανότητα συγκέντρωσης, ενώ αυξάνεται και ο κίνδυνος θερμικής καταπόνησης.
Εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους
Όσοι εργάζονται στον ήλιο ή σε υψηλές θερμοκρασίες, όπως οικοδόμοι, αγρότες ή διανομείς, χάνουν μεγάλες ποσότητες υγρών κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η συχνή κατανάλωση νερού είναι απαραίτητη, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει έντονο αίσθημα δίψας.
Έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες
Κατά την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό οι ανάγκες του οργανισμού σε υγρά αυξάνονται, καθώς το νερό είναι απαραίτητο τόσο για τη φυσιολογική λειτουργία του σώματος όσο και για την ανάπτυξη του εμβρύου ή την παραγωγή μητρικού γάλακτος.
Άτομα που ταξιδεύουν συχνά ή εργάζονται σε κλιματιζόμενους χώρους
Τα πολύωρα αεροπορικά ταξίδια, οι χώροι με έντονο κλιματισμό ή θέρμανση και η πολύωρη παραμονή σε γραφείο μπορούν να ευνοήσουν την απώλεια υγρών χωρίς να το αντιληφθούμε. Ένα μπουκάλι νερό στο γραφείο ή στην τσάντα μπορεί να λειτουργήσει ως απλή υπενθύμιση για να πίνετε μικρές ποσότητες νερού τακτικά μέσα στην ημέρα.
Ήπια αφυδάτωση: Μικρές συνήθειες που κάνουν τη διαφορά
- Έχετε πάντα μαζί σας ένα μπουκάλι νερό.
- Πίνετε ένα ποτήρι νερό μόλις ξυπνήσετε.
- Συνοδεύετε κάθε γεύμα με ένα ποτήρι νερό.
- Αυξήστε την πρόσληψη υγρών όταν έχει ζέστη ή όταν γυμνάζεστε.
- Εντάξτε στη διατροφή σας φρούτα και λαχανικά με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό, όπως καρπούζι, πεπόνι, αγγούρι και ντομάτα.