Αν, παρά τον επαρκή ύπνο, νιώθετε κόπωση σχεδόν κάθε μέρα, ίσως αξίζει να εξετάσετε έναν παράγοντα που συχνά περνά απαρατήρητος… τις διατροφικές ελλείψεις.
Πρόσφατη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients, διερεύνησε τη σχέση ανάμεσα στην επίμονη κόπωση και στα επίπεδα δύο σημαντικών βιταμινών του συμπλέγματος Β, της βιταμίνης Β12 και του φυλλικού οξέος (βιταμίνη Β9). Σύμφωνα με τα ευρήματα, όταν τα επίπεδά τους είναι χαμηλά, είναι πιο πιθανό να νιώθουμε εξάντληση και μειωμένη ενέργεια, ακόμη κι αν κατά τα άλλα είμαστε υγιείς.
Τι έδειξε η μελέτη για την κόπωση
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 602 υγιείς ενήλικες, εξετάζοντας τα επίπεδα της ομοκυστεΐνης στο αίμα, ενός αμινοξέος που παράγει φυσιολογικά ο οργανισμός. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η βιταμίνη Β12 και το φυλλικό οξύ συμβάλλουν στη διάσπαση της ομοκυστεΐνης. Όταν όμως υπάρχει έλλειψη αυτών των βιταμινών, η διαδικασία επιβραδύνεται και τα επίπεδά της αυξάνονται.
Οι συμμετέχοντες με υψηλότερη ομοκυστεΐνη ανέφεραν συχνότερα ότι ένιωθαν σωματικά κουρασμένοι ή λιγότερο δραστήριοι στην καθημερινότητά τους. Παράλληλα, παρατηρήθηκε ότι τα αυξημένα επίπεδα ομοκυστεΐνης συνδέονταν σταθερά με χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης Β12 και φυλλικού οξέος.
Οι ερευνητές επισημαίνουν, ωστόσο, ότι πρόκειται για μια συσχέτιση και όχι για απόδειξη αιτιώδους σχέσης. Με άλλα λόγια, οι ελλείψεις αυτές μπορεί να αποτελούν έναν από τους παράγοντες που συμβάλλουν στην κόπωση, όχι όμως τη μοναδική της αιτία.
Πότε μπορεί να συνδέονται κόπωση και έλλειψη βιταμινών;
Από το χρόνιο στρες και τις διαταραχές ύπνου μέχρι τα προβλήματα του θυρεοειδούς ή την έλλειψη σιδήρου, η κόπωση είναι ένα σύμπτωμα με πολλές πιθανές αιτίες. Παρ’ όλα αυτά, όταν συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, ίσως αξίζει να διερευνηθεί το ενδεχόμενο έλλειψης βιταμίνης Β12 ή φυλλικού οξέος.
Τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης Β12 μπορεί να προκαλέσουν:
- δυσκολία στη συγκέντρωση ή προβλήματα μνήμης,
- μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα χέρια και τα πόδια,
- διαταραχές της ισορροπίας,
- ωχρότητα ή δύσπνοια.
Αντίστοιχα, η έλλειψη φυλλικού οξέος μπορεί να εκδηλωθεί με:
- επίμονη κόπωση και αδυναμία,
- πονοκεφάλους,
- ευερεθιστότητα,
- δυσκολία στη συγκέντρωση,
- ωχρότητα.
Ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο;
Ορισμένες ομάδες εμφανίζουν αυξημένες πιθανότητες να παρουσιάσουν έλλειψη βιταμίνης Β12 ή φυλλικού οξέος. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ενήλικες, όσοι ακολουθούν αποκλειστικά φυτική διατροφή, άτομα με παθήσεις του πεπτικού συστήματος που επηρεάζουν την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών, καθώς και όσοι λαμβάνουν συγκεκριμένες φαρμακευτικές αγωγές.
Πότε χρειάζεται έλεγχος;
Αν η κόπωση επιμένει χωρίς προφανή αιτία, οι ειδικοί συνιστούν να μην καταφεύγουμε μόνοι μας σε συμπληρώματα.
Αντίθετα, είναι προτιμότερο να συζητήσουμε με τον γιατρό μας το ενδεχόμενο αιματολογικού ελέγχου, ο οποίος μπορεί να περιλαμβάνει τη μέτρηση της βιταμίνης Β12, του φυλλικού οξέος και, σε ορισμένες περιπτώσεις, της ομοκυστεΐνης. Παράλληλα, μπορεί να χρειαστεί να διερευνηθούν και άλλοι πιθανοί παράγοντες που σχετίζονται με την επίμονη κόπωση, όπως τα επίπεδα σιδήρου, η βιταμίνη D ή η λειτουργία του θυρεοειδούς.
Εφόσον διαπιστωθεί έλλειψη, ο γιατρός θα αποφασίσει την κατάλληλη αντιμετώπιση, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει αλλαγές στη διατροφή, χορήγηση συμπληρωμάτων ή θεραπεία για μια υποκείμενη πάθηση που θα μπορούσε να εμποδίζει την απορρόφηση των συγκεκριμένων βιταμινών.