Ο «ελεύθερος τοκετός» —γνωστός και ως μη υποβοηθούμενος ή «free birth»— είναι μια επιλογή που προκαλεί έντονες συζητήσεις στη σύγχρονη μαιευτική. Πρόκειται για τον τοκετό που πραγματοποιείται συνήθως στο σπίτι, χωρίς την παρουσία πιστοποιημένου επαγγελματία υγείας, όπως μαίας ή γιατρού. Αν και παραμένει σχετικά σπάνιος, τα τελευταία χρόνια φαίνεται να κερδίζει έδαφος σε ορισμένες χώρες, ιδιαίτερα μέσα από κοινότητες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο ελεύθερος τοκετός δεν μπορεί να ερμηνευθεί απλοϊκά ως άγνοια ή ριψοκίνδυνη συμπεριφορά. Για πολλές γυναίκες αποτελεί αποτέλεσμα προηγούμενων εμπειριών, περιορισμών στο σύστημα υγείας και βαθιάς ανάγκης για έλεγχο και αξιοπρέπεια στη διαδικασία του τοκετού.
Η επιστημονική συζήτηση μετατοπίζεται σταδιακά από το «γιατί συμβαίνει» στο «τι πρέπει να αλλάξει» ώστε κάθε γυναίκα να έχει πρόσβαση σε ασφαλή, σεβαστική και πραγματικά ενημερωμένη μαιευτική φροντίδα.