Είμαι μεγάλη. (Πατημένα τα 70.) Εντάξει, δεν νιώθω μεγάλη, ίσα-ίσα. 50άρα; Ούτε καν… Δουλεύω πάρα πολύ, δεν μου αρέσει να κουβεντιάζουμε για αρρώστιες και για φάρμακα όταν βγαίνουμε με παρέες συνομηλίκων (κάτι που συνηθίζεται). Κολυμπάω, γυμνάζομαι (με το ζόρι, γιατί είμαι τεμπέλα). Αλλα όμως λένε τα άσπρα μου μαλλιά και οι ρυτίδες. Οχι σε μένα, μου αρέσει το πρόσωπό μου όταν κοιτάζομαι στον καθρέφτη γιατί είμαι εγώ. Στους άλλους, που με έχουν βάλει πλέον στην κατηγορία γιαγιά, παρ’ όλο που εγγόνια δεν έχω.
Για μπότοξ, πλαστικές και βαμμένα μαλλιά ούτε λόγος. Ειλημμένη η απόφαση εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Μετά τη συνέντευξη με έναν κορυφαίο (διεθνώς) βραζιλιάνο πλαστικό χειρουργό, τόλμησα να τον ρωτήσω τι θα άλλαζε στο πρόσωπό μου. «Τίποτε απολύτως!», ήρθε η αποστομωτική απάντηση, «θα ήταν κρίμα». Ακολούθησα πιστά τη συμβουλή του. Οχι πως έχω βρει τρόπο να ξεχνάω τα γηρατειά και τον θάνατο, με θλίβουν όπως όλους, και όποιος λέει το αντίθετο μάλλον ψεύδεται.
Ανήκω όμως στην κατηγορία αυτών που πιστεύουν ότι το πρόβλημα είναι υπαρξιακό και όταν δεν το αντέχεις κάνεις ψυχοθεραπεία, όχι μπότοξ ή νυστέρι. «Τσίμπησα», λοιπόν, αμέσως μόλις είδα στην Wall Street Journal τον τίτλο «Οι φίλες μου άνω των 40 έχουν εμμονή με τις ρυτίδες. Ας τελειώνουμε με την τρέλα».
«Οι ρυτίδες έχουν εξαφανιστεί όχι μόνο από τα πρόσωπα των διασημοτήτων, αλλά και από τα πρόσωπα πολλών φιλενάδων μου άνω των 40», γράφει η Εμα Ρόζενμπλουμ, νεοϋορκέζα συγγραφέας των μπεστ σέλερ μυθιστορημάτων «Bad Summer People» (2023), «Very Bad Company» (2024) και «Mean Moms» (2025). Και αναρωτιέται τι θα συνέβαινε αν συμφωνούσαμε όλες μαζί να βάλουμε ένα τέλος στο μπότοξ…
Μια φίλη της, λέει, ορκίστηκε να σταματήσει το μπότοξ. Δεν ήθελε να ασχολείται με τη συντήρηση ή το κόστος και δεν την ένοιαζε που οι ρυτίδες στο μέτωπό της θα επέστρεφαν, οι μύες του προσώπου της θα ξεπάγωναν και θα επανέρχονταν στη φυσική τους κατάσταση. Η εμφάνιση της φίλης της Ρόζενμπλουμ (μάλλον 45 ετών, όπως και η αμερικανίδα συγγραφέας) είναι ακόμα φανταστική. Οχι πως οι ρυτίδες της φαίνονται άσχημες. Απλώς μοιάζουν με… ρυτίδες.
«Θα μπορούσαμε απλά να σταματήσουμε όλες μαζί να κάνουμε μπότοξ», της είπε μισοαστεία-μισοσοβαρά, «Τότε θα ανταγωνιζόμαστε και πάλι με ίσους όρους. Θα φαινόμασταν μεγαλύτερες, αλλά αν το έκαναν όλες κανείς δεν θα το πρόσεχε». (Μαζί σου, φίλη της Εμα. Στην Ελλάδα το μπότοξ ίσως δεν είναι τόσο διαδεδομένο όσο στην άλλη όχθη του Ατλαντικού, και μάλιστα σε σαραντάρες, αλλά βλέπω κάτι φίλες μου να παραμορφώνουν τα ωραία τους μουτράκια και συγχύζομαι.)
Η Ρόζενμπλουμ γράφει στην WSJ ότι σκεφτόταν συχνά τα λόγια της φίλης της καθώς παρακολουθούσε τη σειρά «Your Friends & Neighbors» στο Apple TV. Σε αυτή τη σκοτεινή κωμωδία, που σχολιάζει με χιούμορ την αυταπάτη του αμερικανικού ονείρου, ο Τζον Χαμ υποδύεται τον Αντριου Κούπερ, έναν πρώην χρηματιστή που μετά την απόλυση και το πρόσφατο διαζύγιό του κάνει διαρρήξεις στα σπίτια των πλούσιων γειτόνων του για να διατηρήσει την ευημερία του.
Η Αμάντα Πιτ υποδύεται την πρώην σύζυγό του, Μελ Κούπερ, η οποία είναι σε περιεμμηνόπαυση, ένα στάδιο ζωής (το πρώτο στάδιο της εμμηνόπαυσης) που δεν απεικονίζεται συχνά στην τηλεόραση, και τώρα παρουσιάζεται σε μια σειρά κυρίως με άνδρες που κάνουν άσχημα πράγματα.
Είναι, δε, ακόμα πιο συγκινητικό το γεγονός ότι στο «Friends & Neighbors» η 54χρονη Αμάντα Πιτ μοιάζει με πραγματική γυναίκα σε περιεμμηνόπαυση, αν και εντυπωσιακά όμορφη, επισημαίνει η αμερικανίδα συγγραφέας στην WSJ. Φαίνεται απελευθερωμένη από την ιδέα των ακραίων αισθητικών επεμβάσεων που επιβάλλει η μόδα στις συνομήλικές της – και, με την έννοια της διαδοχής, στις συνομήλικες της 45χρονης Ρόζενμπλουμ. Η Πιτ έχει ρυτίδες στο πρόσωπό της, το μέτωπό της κινείται και όταν συνοφρυώνεται, συνοφρυώνεται.
Η αμερικανίδα ηθοποιός μιλάει, μάλιστα, με ειλικρίνεια για την επιλογή της να μην κάνει μπότοξ και άλλες πλαστικές επεμβάσεις, πρόσφατα δε αποκάλυψε κάτι που της είπε μια μεγαλύτερη γυναίκα στην πρεμιέρα της νέας της ταινίας, «Fantasy Life» (2025): «Με πλησίασε αμέσως, άνοιξε την αγκαλιά της και είπε: “Λατρεύω…” Νόμισα ότι θα έλεγε: “την ερμηνεία σου”, επειδή ήμασταν στο πάρτι της πρεμιέρας. Αλλά αντ’ αυτού, είπε: “Λατρεύω τις ρυτίδες σου”», είπε σε συνέντευξή της στην εκπομπή «Fresh Air» του NPR. «Σκέφτηκα, ουάου, φτάνουμε στο σημείο όπου το να μην εξαφανίζεις τις ρυτίδες τραβάει εξίσου την προσοχή με ένα περίεργο τράβηγμα ή lifting ή οτιδήποτε άλλο», παρατήρησε η τηλεοπτική «πρώην» του Χαμ.
Οι ρυτίδες εξαφανίστηκαν, όμως κάποιες αντιστέκονται
Εχει δίκιο. Από το 2002, όταν το μπότοξ εγκρίθηκε για καλλυντική χρήση, οι ρυτίδες έχουν σχεδόν εξαφανιστεί από τις οθόνες και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τα fillers, τα ενέσιμα εμφυτεύματα και τα face lifts αποτελούν πλέον τον κανόνα αντί για την εξαίρεση. (Πράγματι, στις μέρες μας μια ηθοποιός που δείχνει την ηλικία της είναι ένα θέαμα τόσο συγκινητικό –και σπάνιο– όσο και μια φάλαινα που κάνει άλματα στον ωκεανό.)
Ωστόσο, κάποιες διασημότητες αντιτίθενται στην τάση. Η Κέιτ Γουίνσλετ, για παράδειγμα, είναι ιδιαίτερα εύγλωττη: «Το να μοιάζω με φυσιολογικό άνθρωπο, να έχω ένα πρόσωπο που κινείται, να έχω όλες τις ρυτίδες που ελπίζω να δείχνουν τα 50 μου χρόνια… έχει μεγάλη σημασία γιατί θέλω να δίνω το παράδειγμα. Θέλω οι νέες γυναίκες να κοιτάζουν το σώμα μου, το πρόσωπό μου και να λένε “Α, αυτό είναι φυσιολογικό”. Ξέρετε, μπορεί να μην είμαστε πολλές φυσιολογικές, αλλά είναι σημαντικό και έχει σημασία», είπε σε πρόσφατη συνέντευξή της.
Αν όμως, η Γουίνσλετ δεν ντρέπεται για τις ρυτίδες της, ίσως δεν χρειάζεται να ντρεπόμαστε ούτε εμείς. Ή ίσως να ντρεπόμαστε, γράφει η Ρόζενμπλουμ στην WSJ, επειδή είναι πιο συνηθισμένες οι συνεντεύξεις όπου μια διασημότητα αποδίδει το απόκοσμα διατηρημένο πρόσωπό της στις θεραπείες με κόκκινο φως, στο ότι πίνει πολύ νερό ή σε κάποια αλαμπουρνέζικη άποψη, ότι η γήρανση έχει να κάνει περισσότερο με την ευγνωμοσύνη παρά με τον φόβο…
Ομως η Ρόζενμπλουμ δεν κατηγορεί τις ηθοποιούς. Οι πιέσεις να φαίνονται αγέραστες είναι συντριπτικές, ακόμη και για εμάς τις απλές γυναίκες. Δεν μπορεί να φανταστεί, γράφει στην WSJ, πόσο μεγάλες πρέπει να είναι για γυναίκες με καριέρες που τις αναγκάζουν σε τόσο μεγάλη δημοσιότητα. Ναι, δεν μας αφορά τι κάνουν στο πρόσωπό τους. Αλλά συνολικά η αυταπάτη της αιώνιας νιότης έχει αλλάξει τρομερά τα πρότυπα ομορφιάς, και μάλιστα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Και αυτό είναι κάτι που μας επιτρέπεται να το λάβουμε υπόψη.
Η χρήση του μπότοξ έχει αυξηθεί σε όλες τις ηλικίες, αλλά η μεγαλύτερη αύξηση παρατηρείται μεταξύ των νεότερων γυναικών, που το χρησιμοποιούν για προληπτικούς σκοπούς. (Σύμφωνα με την Αμερικανική Εταιρεία Πλαστικών Χειρουργών, μεταξύ 2019 και 2022 η χρήση του αυξήθηκε κατά 71% σε ενήλικες 20 έως 29 ετών.) Οι γυναίκες ελπίζουν να σταματήσουν τη διαδικασία γήρανσης προτού ξεκινήσει και να ζήσουν στη χώρα της νιότης για όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο.
Οι άνδρες πιέζονται επίσης όλο και περισσότερο να διατηρήσουν την καλή τους εμφάνιση καθώς μεγαλώνουν – 1,6 εκατ. άνδρες έκαναν ενέσεις μπότοξ το 2024 – αν και εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν μόνο το 15% του συνόλου των χρηστών. Βέβαια, η τάση Bro-tox (το μπότοξ για άνδρες) είναι πολύ λιγότερο διαδεδομένη στον πραγματικό κόσμο από ό,τι στο Χόλιγουντ. Κανένας από τους συζύγους των φιλενάδων της Ρόζενμπλουμ δεν κάνει μπότοξ. Βρίσκουν τη νεανική ζωντάνια αλλού: παίζοντας πάντελ, ηλεκτρική κιθάρα και ντραμς και ζωντανεύοντας με τους μεσήλικες φίλους τους τα ροκ συγκροτήματα της εφηβείας τους… (Εδώ στην Ελλάδα έμαθα και το πετάνκ από κάτι τέτοιους μεσήλικες, αλλά έχω τουλάχιστον δύο άρρενες φίλους που άρχισαν τα μπότοξ και τα λίφτινγκ εκεί γύρω στα 40. Και είπα μέσα μου «ξα τους», που σημαίνει «ας κάνουν ό,τι νομίζουν, είναι δικό τους θέμα», σε άπταιστα κρητικά.)
«Το κάνω για τον εαυτό μου». Οντως;
Αλλά ας ξαναγυρίσουμε στις γυναίκες. Η αυτοεκτίμησή μας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την εμφάνισή μας. Μακάρι να μη συνέβαινε αυτό, αλλά τα στοιχεία είναι αδιάσειστα. Η παγκόσμια αγορά ομορφιάς γνωρίζει άνθηση, με προβλεπόμενα έσοδα άνω των 900 δισ. δολαρίων έως το 2030. Ιατρικά σπα που προσφέρουν μπότοξ και filler ξεφυτρώνουν στις γωνίες των προαστίων (και στη Λαμία, και στην Πάτρα, και στην Κόρινθο. Μη νομίζετε ότι αυτό αφορά μόνο τις αμερικανικές πόλεις).
Κορίτσια στην εφηβεία ξοδεύουν το χαρτζιλίκι τους στην περιποίηση της επιδερμίδας. Κατανοητό. Ούτε εμένα μου αρέσει να βλέπω το πρόσωπό μου να γερνάει. Με απλά λόγια, με κάνει να νιώθω χειρότερα. Πιο άσχημη. Αόρατη. Αλλά εντάξει, είμαι και 72 χρόνων. Και χαίρομαι πάρα πολύ όταν εισπράττω θαυμαστικά σχόλια γιατί έφτιαξα λίγο το μαλλί, έβαλα κραγιόν και λίγο μυστηριώδες μακιγιάζ στο μάτι.
Μία από τις φίλες της Εμα Ρόζεμπλουμ, μόλις 42 ετών, που κάνει μπότοξ εδώ και χρόνια, της είπε ότι μέσα στην επόμενη πενταετία σκέφτεται να κάνει και λίφτινγκ. «Το κάνω για τον εαυτό μου», τη διαβεβαίωσε, εξηγώντας ότι ήθελε να της αρέσει αυτό που έβλεπε στον καθρέφτη.
Το κάνει για τον εαυτό της; Σε μια πρόσφατη εμφάνισή της στο Drew Barrymore Show, με αφορμή την έκδοση της αυτοβιογραφίας της «Famesick», η Λένα Ντάναμ, δημιουργός της σειράς «Girls» του HBO, μίλησε με την Ντρου Μπάριμορ για τις πιέσεις που νιώθουν όλοι ώστε να ανταποκριθούν στα πρότυπα ομορφιάς του Χόλιγουντ. Και μια ατάκα της για τις αισθητικές επεμβάσεις έγινε αμέσως viral. «Η υπόθεση είναι ότι αν μπορείς να το αντέξεις οικονομικά, θα έπρεπε να το κάνεις… Οι άνθρωποι λένε “Το έκανα αυτό για τον εαυτό μου”, αλλά πώς το ξέρουμε πια;» είπε η Ντάνχαμ. Και η Ντρου σχολίασε: «Ω Θεέ μου, αυτό το ερώτημα θα με στοιχειώνει για καιρό».
Η αντίσταση της Αμάντα Πιτ σε αυτές τις διαδικασίες οφείλεται εν μέρει στη δεισιδαιμονία ότι, προσπαθώντας να νικήσει κανείς τον θάνατο, στην πραγματικότητα τον προκαλεί, όπως εξήγησε στη συνέντευξή της στην εκπομπή «Fresh Air». Στο μεταξύ, οι τεχνολογικοί γίγαντες επενδύουν στην κρυογονική και στις θεραπείες με βλαστοκύτταρα, ελπίζοντας να ζήσουν για πάντα, ενώ συνομήλικές μου και πολύ νεότερες γυναίκες κάνουν ό,τι μπορούν για να αρνηθούν τη θνητότητά τους.
Ωστόσο, η σκληρή αλήθεια είναι μία: Ανεξάρτητα από το πόσο λείο κι αν φαίνεται το μέτωπο μετά από ένα μπότοξ και πόσο εκπληκτικό μπορεί να αποδεικνύεται το βαθύ λίφτινγκ του προσώπου, τελικά και γερνάμε και πεθαίνουμε. Η φίλη της Ρόζενμπλουμ που αρνήθηκε το μπότοξ έχει δίκιο. Δεν χρειάζεται. Το θέμα δεν είναι αν φαίνομαι, φαίνεσαι, φαινόμαστε μεγαλύτερες. Το θέμα είναι αν, μεγαλώνοντας, μοιάζουμε με τον εαυτό μας ή με κάτι άλλο, τύπου copy-paste, που μπορεί μην είναι ωραίο όσο ο πραγματικός μας εαυτός.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News