Όταν σκεφτόμαστε ποιοι είμαστε, συνήθως στρεφόμαστε στο παρελθόν, στις εμπειρίες που μας διαμόρφωσαν, στις εικόνες που μας υπενθυμίζουν ποιοι υπήρξαμε. Όμως μια νέα σειρά μελετών από το Πανεπιστήμιο Karlstad δείχνει ότι η προβολή στο μέλλον μπορεί να είναι εξίσου καθοριστική για την αίσθηση ταυτότητας και την εξέλιξη, ίσως και περισσότερο.
Στο επίκεντρο αυτής της έρευνας βρίσκεται μια άσκηση που ονομάζεται Day Preconstruction Method (DPM). Μια απλή διαδικασία γραφής που, όπως φαίνεται, μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο βλέπετε τον εαυτό σας και τις επιλογές σας.
Τι είναι το Day Preconstruction Method
Το DPM είναι μια άσκηση φαντασίας με πολύ συγκεκριμένη δομή. Σας ζητά να «ταξιδέψετε» 20 χρόνια μπροστά και να περιγράψετε μια μέρα της ζωής σας όσο πιο ζωντανά γίνεται. Πού ξυπνάτε; Με ποιον είστε; Πώς νιώθετε; Τι κάνετε μέσα στη μέρα; Η λεπτομερής περιγραφή δεν είναι τυχαία. Στόχος είναι να δείτε τον μελλοντικό σας εαυτό όχι ως μια αόριστη φιγούρα αλλά ως ένα πραγματικό πρόσωπο με συναισθήματα, ανάγκες και επιθυμίες.
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν τέσσερις ξεχωριστές μελέτες με διαδικτυακούς συμμετέχοντες, συγκρίνοντας δύο εκδοχές της άσκησης, προβολή στο μακρινό μέλλον (20 χρόνια) και προβολή στο άμεσο μέλλον (3 μήνες). Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες αξιολόγησαν πόσο συνδεδεμένοι ένιωθαν με τον μελλοντικό τους εαυτό, πόσο «ίδιοι» ένιωθαν μέσα στον χρόνο.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, η προβολή στο μακρινό μέλλον φάνηκε να ενισχύει σημαντικά την αίσθηση αυτο-συνέχειας σε σχέση με την προβολή 3 μηνών. Όταν η μελλοντική εικόνα συνοδευόταν από θετικά συναισθήματα, η σύνδεση ήταν ακόμη ισχυρότερη.
Παρότι η άσκηση δεν βελτίωσε οικονομικές αποφάσεις (οι ερευνητές σημειώνουν ότι αυτές επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες), είχε σημαντική επίδραση σε κάτι άλλο. Όσοι έκαναν την άσκηση ανέφεραν ότι, μέσα στην εβδομάδα που ακολούθησε, κινήθηκαν πιο συνειδητά προς τις προσωπικές τους αξίες είτε στις σχέσεις και την οικογένεια, είτε στην εργασία, είτε στην εκπαίδευση.
Πώς θα το δοκιμάσετε
Το DPM δεν είναι απλώς μια φανταστική ιστορία. Είναι μια μορφή μελλοντικής αυτο-απεικόνισης που κάνει τον μελλοντικό σας εαυτό πιο συγκεκριμένο και πιο ρεαλιστικό. Όσο πιο «ορατός» γίνεται ο άνθρωπος στον οποίο θέλετε να εξελιχτείτε, τόσο πιο εύκολο είναι να πάρετε αποφάσεις που του ταιριάζουν. Η απόσταση μικραίνει. Το μέλλον γίνεται πιο προσβάσιμο, πιο δικό σας.
Για να το δοκιμάσετε, αφιερώστε λίγα λεπτά για να γράψετε μια σύντομη περιγραφή της ζωής σας 20 χρόνια από τώρα. Δεν χρειάζεται να είναι τέλεια. Το σημαντικό είναι να είναι «ζωντανή». Στη συνέχεια, αναρωτηθείτε:
- Ποιες αξίες αναδεικνύονται σε αυτή την εικόνα;
- Ποιες επιλογές του σήμερα σας φέρνουν πιο κοντά σε αυτόν τον άνθρωπο;
- Ποιες σας απομακρύνουν;
Ο μελλοντικός εαυτός στο «τιμόνι»
Συνολικά, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι το να αφιερώσετε λίγες στιγμές για να «δείτε» τον εαυτό σας μέσα σε ένα μελλοντικό γεγονός (με τα συναισθήματα που θα τον συνοδεύσουν) μπορεί να ενισχύσει την αίσθηση συνέχειας που καθοδηγεί τις σημερινές σας επιλογές.
Με αυτή την έννοια, το Day Preconstruction Method λειτουργεί σαν μια άσκηση αποσαφήνισης αξιών, με μια σημαντική προσθήκη, καθώς σας βοηθά να χαράξετε τη νοητή γραμμή που ενώνει τον σημερινό με τον μελλοντικό σας εαυτό. Και τότε, η αίσθηση πληρότητας που προκύπτει από το να ζείτε σύμφωνα με τις αξίες αυτού του μελλοντικού εαυτού αρχίζει να αναδύεται και να σας καθοδηγεί στο σήμερα.