Το πιο γνωστό παυσίπονο και αντιφλεγμονώδες φάρμακο – η ανακάλυψη του οποίου αποτέλεσε κάποτε επανάσταση στην ιατρική – ίσως αποτελεί όπλο στη μάχη κατά του καρκίνου.
Πρόσφατα ερευνητικά ευρήματα προσθέτουν ένα ακόμη κεφάλαιο στην ήδη μακρά ιστορία της ασπιρίνης.
Οπως μεταδίδει το BBC, οι επιστήμονες ερευνούν εδώ και χρόνια την επίδραση της ασπιρίνης στον καρκίνο.
Σε μια έρευνα-σημείο αναφοράς που δημοσιεύθηκε το 2020, ο καθηγητής κλινικής γενετικής στο Πανεπιστήμιο του Νιούκαστλ, Τζον Μπερν, και η ομάδα του διαπίστωσαν ότι άτομα που λάμβαναν 600 mg ασπιρίνης ημερησίως για τουλάχιστον δύο χρόνια μείωσαν περίπου κατά 50% τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου.
Στην εν λόγω έρευνα συμμετείχαν 861 ασθενείς, τους οποίους οι επιστήμονες παρακολουθούσαν επί μια δεκαετία. Εν τω μεταξύ, η ομάδα του Μπερν πραγματοποίησε δεύτερη μελέτη, η οποία σήμερα βρίσκεται υπό επιστημονική αξιολόγηση.
Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι μια πολύ χαμηλότερη δόση ασπιρίνης (75-100 mg), παρόμοια με αυτή που συνταγογραφείται για την πρόληψη καρδιαγγειακών επεισοδίων, πιθανώς να είναι εξίσου αποτελεσματική.
Η δοσολογία έχει σημασία, καθώς η λήψη ασπιρίνης μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερικές επιπλοκές – έλκη, αιμορραγία και άλλες. Η μικρότερη δόση θεωρείται ασφαλέστερη για την αποφυγή τέτοιων επιπλοκών.
Μια άλλη μελέτη εξέτασε αν η ασπιρίνη μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εξάπλωσης της νόσου σε ασθενείς που έχουν ήδη διαγνωστεί με καρκίνο του παχέος εντέρου. Προέκυψαν ενδείξεις ότι μπορεί να περιορίσει τις πιθανότητες υποτροπής σε ασθενείς που φέρουν συγκεκριμένες καρκινικές μεταλλάξεις, μετά την χειρουργική αφαίρεση του όγκου.
Η σχετική μελέτη δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025 στη Σουηδία. Από τον Ιανουάριο του 2026, στη Σουηδία οι ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου υποβάλλονται σε έλεγχο για τις εν λόγω μεταλλάξεις και, σε περίπτωση που ανιχνευθούν, τους χροηγείται χαμηλή δόση ασπιρίνης, αναφέρει το BBC.
Παρότι δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητό το αν η ασπιρίνη μπορεί να προσφέρει προστασία και από άλλους τύπους καρκίνου, ενδέχεται σύντομα να δοθούν απαντήσεις. Η Ρουθ Λάνγκλεϊ, καθηγήτρια ογκολογίας και κλινικών δοκιμών στο UCL, διεξάγει μια μεγάλη μελέτη με 11.000 ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου, του μαστού, του οισοφάγου και του προστάτη στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία και την Ινδία.
Η ομάδα της θα εξετάσει την επίδραση μιας ημερήσιας προληπτικής δόσης ασπιρίνης και τα αποτελέσματα της έρευνας αναμένονται μέσα στο επόμενο έτος.
Μια ιστορία 4.400 ετών
Στα τέλη του 19ου αιώνα αρχαιολόγοι ανακάλυψαν πήλινες πινακίδες ηλικίας 4.400 ετών από την αρχαία πόλη Νιπούρ της Μεσοποταμίας –στο σημερινό Ιράκ– που περιλαμβάνουν λίστες φαρμάκων τα οποία παρασκευάζονταν από βότανα, ζωικό υλικό και ορυκτά. Μεταξύ αυτών υπάρχουν οδηγίες για τη χρήση ενός παραγώγου της ιτιάς.
Σήμερα γνωρίζουμε ότι αυτό περιέχει μια χημική ουσία που ονομάζεται σαλικίνη, την οποία το σώμα μπορεί να μετατρέπει σε σαλικυλικό οξύ, και βοηθά στην ανακούφιση από τον πόνο. Είναι πολύ παρόμοια σε δομή με τη σύγχρονη ασπιρίνη. Αρχαίοι πολιτισμοί, όπως ο αιγυπτιακός, ο ρωμαϊκός και ο αρχαιοελληνικός, χρησιμοποιούσαν επίσης το παρασκεύασμα από ιτιά.
Η σύγχρονη ιστορία του φαρμάκου ξεκίνησε το 1763, όταν ο άγγλος κληρικός Εντουαρντ Στόουν έστειλε επιστολή στη βρετανική Βασιλική Ακαδημία Χημείας για να περιγράψει το πώς ο αποξηραμένος και κονιορτοποιημένος φλοιό της ιτιάς μπορούσε να καταπολεμήσει τον πυρετό.
Περίπου έναν αιώνα αργότερα οι επιστήμονες κατάφεραν να συνθέσουν το ακετυλοσαλικυλικό οξύ, κυκλοφορώντας το υπό το εμπορικό σήμα της Bayer.
Χρειάστηκε ένας ακόμη αιώνας, θυμίζει το BBC, για να παρατηρήσουν οι επιστήμονες τα απροσδόκητα οφέλη της ασπιρίνης στην πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων – μειώνει τον θρόμβωσης.
Γι’ αυτό οι υγειονομικές υπηρεσίες σε όλη την Ευρώπη και την Αμερική συνιστούν χαμηλές ημερήσιες δόσεις σε άτομα με υψηλό κίνδυνο καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικών επεισοδίων.
Μέχρι το 1972, τα πιθανά οφέλη της ασπιρίνης είχαν επεκταθεί στην πρόληψη του καρκίνου, μετά από μια ενδιαφέρουσα δοκιμή, κατά την οποία εγχύθηκαν καρκινικά κύτταρα σε πειραματόζωα. Αμερικανοί επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η έγχυση ασπιρίνης στο πόσιμο νερό των ποντικών μείωνε σημαντικά τον κίνδυνο μεταστάσεων σε σύγκριση με πειραματόζωα στα οποία δεν είχε χορηγηθεί το φάρμακο.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News