Θυμάστε την «Πριγκίπισσα και το Μπιζέλι»; Στο κλασικό παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Αντερσεν, ένας πρίγκιπας έχει φτάσει σε ηλικία γάμου και θέλει να παντρευτεί. Για να δοκιμάσει αν μια νεαρή κοπέλα έχει όντως ευγενική καταγωγή, η μητέρα του της στρώνει το κρεβάτι με 20 στρώματα και από πάνω άλλα 20 πουπουλένια παπλώματα. Και κάτω από όλα αυτά βάζει ένα μικρό μπιζέλι.
Το επόμενο πρωί η βασίλισσα τη ρωτάει αν κοιμήθηκε καλά και η πριγκίπισσα απαντά με ειλικρίνεια. Κατάφερε μεν να ανεβεί στο πανύψηλο κρεβάτι, αλλά όλη τη νύχτα στριφογύριζε σαν να κοιμόταν πάνω σε πέτρες… Τότε η βασίλισσα και ο γιος της καταλαβαίνουν ότι η κοπέλα έχει βασιλικό αίμα, γιατί μόνο μια αληθινή πριγκίπισσα θα μπορούσε να ενοχληθεί από ένα τόσο δα μπιζέλι.
Αν όμως ρωτούσατε έναν γιατρό ύπνου σήμερα, μπορεί να σας έλεγε ότι δεν έφταιγε το μπιζέλι, αλλά μάλλον η στάση ύπνου της πριγκίπισσας…
Δεν είναι μυστικό ότι η στάση μας μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα του ύπνου, γράφει η Λόρα Κίνιρι στην ιστοσελίδα Popular Science. Ποια στάση ύπνου, όμως, είναι η καλύτερη σύμφωνα με την επιστήμη;
Για να προσδιορίσει αν πρέπει να κοιμόμαστε ανάσκελα ή να κουλουριαζόμαστε στο πλάι ώστε να επιτύχουμε τα μέγιστα οφέλη για την υγεία (και έναν καλό ύπνο), το Popular Science απευθύνθηκε στον δρ Τζον Σάιτο, εκπρόσωπο της Αμερικανικής Ακαδημίας Ιατρικής Υπνου. (AASM). Προφανώς, όμως, η απάντηση δεν είναι τόσο ξεκάθαρη.
Μια καλή στάση ξεκινά με άνετη αναπνοή
«Ο καθένας έχει τη δική το άποψη για το ποια μπορεί να είναι η σωστή στάση ύπνου», λέει ο δρ Σάιτο, «είτε κοιμάται στο αριστερό του πλευρό, στο δεξί, ανάσκελα, μπρούμητα, ή ακόμα και ανάποδα. Ολα, όμως, εξαρτώνται από το πλαίσιο».
Για παράδειγμα, ας πούμε ότι είστε ξαπλωμένοι ανάσκελα και έχετε ένα καλό μαξιλάρι στήριξης που κρατά τη σπονδυλική στήλη και τον αυχένα σας σε ουδέτερη θέση. Αυτό είναι καλό, υποστηρίζει ο Σάιτο, γιατί επιτρέπει στις αναπνευστικές οδούς να παραμένουν ανεμπόδιστες και να αναπνέετε εύκολα.
Ωστόσο, αν πάσχετε από υπνική άπνοια –κατά την οποία η αναπνοή σταματά και ξαναρχίζει στη διάρκεια του ύπνου, κάτι που συνήθως οφείλεται στο ότι οι μύες του λαιμού χαλαρώνουν υπερβολικά και φράζουν τις ανώτερες αναπνευστικές οδούς του σώματος–, το να κοιμάστε ανάσκελα μπορεί να αποδειχθεί επιζήμιο για την υγεία σας.
«Αν η γλώσσα πέσει στο πίσω μέρος του λαιμού όταν είστε ξαπλωμένοι ανάσκελα, αυτό είναι κακό», λέει ο Σάιτο στο Popular Science. Για τα μωρά, οι περισσότεροι γιατροί συνιστούν να τα βάζετε να κοιμούνται ανάσκελα ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος του συνδρόμου αιφνίδιου βρεφικού θανάτου (SIDS), ενός ανεξήγητου θανάτου που συνήθως συμβαίνει κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Καλά τα νέα για όσους κοιμούνται στο πλάι
Οσον αφορά τους ενήλικες, «αν ξαπλώνετε στη δεξιά πλευρά, αυτό μπορεί να είναι καλύτερο για τη ροή του αίματος», καθώς και για χαμηλότερη καρδιακή πίεση, λέει ο ειδικός επί του ύπνου. Αυτό συμβαίνει επειδή το μεσοθωράκιο, ένας εύκαμπτος χώρος που βρίσκεται ανάμεσα στους πνεύμονες, βοηθά στην σταθεροποίηση της καρδιάς, εξηγεί ο Σάιτο.
«Αν πάλι ξαπλώνετε στην αριστερή πλευρά, μπορεί να αποβεί καλύτερο για την απομάκρυνση των αποβλήτων του μεταβολισμού από τον εγκέφαλό σας», λέει. Αυτό οφείλεται στο γλυμφατικό σύστημα, ένα εξειδικευμένο δίκτυο απομάκρυνσης των άχρηστων προϊόντων του μεταβολισμού από τον εγκέφαλο. Το δίκτυο «ξεπλένει» τα επιβλαβή μεταβολικά υποπροϊόντα ενώ κοιμόμαστε, συμπεριλαμβανομένων των επιβλαβών πρωτεϊνικών αποβλήτων που συνδέονται με τη νόσο του Αλτσχάιμερ.
Επίσης, υπάρχει διαφορά μεταξύ του ύπνου σε εμβρυϊκή στάση ή κουλουριασμένοι και του να ξαπλώνετε τεντωμένοι. Ο ύπνος σε οποιοδήποτε πλευρό, αλλά με το σώμα σχετικά ευθυγραμμισμένο, βοηθά στην ευθυγράμμιση της σπονδυλικής στήλης, ενώ το να κουλουριάζεται κανείς στο πλάι είναι γενικά καλό για την ανακούφιση του πόνου στη μέση. Ωστόσο, αν είστε πολύ κουλουριασμένοι, σαν μωρά, ενδέχεται να συμπιεστούν το διάφραγμα και το στήθος σας, με συνέπεια να περιοριστεί η αναπνοή.
Βρίσκοντας την καλύτερη θέση ύπνου για εσάς
Ανεξάρτητα από το τι λέει η επιστήμη, ορισμένοι άνθρωποι έχουν συγκεκριμένες προτιμήσεις όσον αφορά τις θέσεις ύπνου, λέει ο Σάιτο, και αυτό γίνεται για καλό λόγο. Για παράδειγμα, «ζητήστε από κάποιον που αντιμετωπίζει πόνο στην πλάτη να κοιμηθεί ανάσκελα και θα σας καταραστεί», σχολιάζει, «γιατί παρ’ όλο που αναπνέει καλύτερα, τα οστά και οι αρθρώσεις του πονάνε τρομερά».
Ετσι, αντί για μια συγκεκριμένη θέση ύπνου, ο Σάιτο προτείνει να λάβετε υπόψη τα βασικά στοιχεία της αναπνευστικής θεραπείας: αεραγωγοί, αναπνοή και κυκλοφορία. «Αν δεν μπορείτε να αναπνεύσετε επειδή έχετε άπνοια ύπνου ή αλλεργίες και βουλωμένη μύτη, πρέπει να βρείτε την καλύτερη θέση που διατηρεί τους αεραγωγούς σας ανοιχτούς», λέει.
Τι γίνεται αν στριφογυρίζετε και κοιμάστε σε πολλές διαφορετικές θέσεις;
Σύμφωνα με τον δρ Σάιτο «δεν υπάρχει κανείς που να κοιμάται σαν κούτσουρο, χωρίς να κινείται όλη τη νύχτα. Μπορεί να ξεκινήσετε σε μια θέση και να είστε άνετοι, αλλά κατά τη διάρκεια της νύχτας αλλάζετε θέση». Ωστόσο, υπογραμμίζει, υπάρχει διαφορά μεταξύ του να αλλάζετε θέση κατά τη διάρκεια της νύχτας και του να στριφογυρίζετε συνεχώς επειδή δεν μπορείτε να βρείτε μια άνετη θέση ύπνου. «Οπως σε όλα τα πράγματα, το λίγο είναι εντάξει», λέει, «αλλά το πολύ σημαίνει ότι είστε εκτός φάσματος του φυσιολογικού».
Οσοι αντιμετωπίζουν πρόβλημα με τον ύπνο τείνουν να κινούνται υπερβολικά. Υπάρχουν όμως τρόποι για να εξασκηθείτε, ώστε να κοιμάστε σε καλύτερες στάσεις. Αν συνήθως κοιμάστε στο πλάι, δοκιμάστε να τοποθετήσετε ένα μαξιλάρι ανάμεσα στα γόνατά σας για να ευθυγραμμίσετε καλύτερα το κεφάλι, τον αυχένα και τους γοφούς. Αυτή η ουδέτερη στάση διευκολύνει την αναπνοή, αλλά επιπλέον μπορεί να οδηγήσει σε βαθύτερο και πιο αναζωογονητικό ύπνο.
Αν συνήθως κοιμάστε ανάσκελα, τοποθετήστε ένα μαξιλάρι κάτω από τα γόνατά σας. Αν, πάλι, προτιμάτε να κοιμάστε μπρούμυτα, δοκιμάστε να τοποθετήσετε ένα λεπτό μαξιλάρι κάτω από τους γοφούς. Η επιλογή ενός στρώματος που ακολουθεί τη φυσική καμπύλη της σπονδυλικής στήλης είναι επίσης ένα βασικό στοιχείο για να κοιμάστε ήσυχα όλη τη νύχτα.
Τελικά «δεν υπάρχει μία και μοναδική καλύτερη στάση ύπνου», λέει ο δρ Σάιτο στο Popular Science. Στην πραγματικότητα, μπορεί να εξαρτάται από μια πληθώρα παραγόντων. Μπορεί, για παράδειγμα, να είστε έγκυος και να υποφέρετε από έντονο πόνο στην πλάτη. ‘Η να υποφέρετε από υπνική άπνοια και χρόνιο ροχαλητό.
Ο απώτερος στόχος, λοιπόν, είναι να βρείτε μια άνετη θέση, που θα σας επιτρέπει να κοιμάστε καλά το βράδυ. Τελικά, η θέση ύπνου που σας βολεύει περισσότερο είναι και η καλύτερη για εσάς. Αυτό συμβαίνει επειδή είναι αυτή που σας προσφέρει τη μεγαλύτερη ξεκούραση, άρα σας κρατάει και πιο υγιείς.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News